Lý Nhân Duyên Sanh (The Law of Dependent Arising) — Bậc Trung Thiện

I. Định Nghĩa

Nhân: những gì có năng lực phát sanh — yếu tố chính của sự phát sanh.
Duyên: những sự giúp đỡ phụ thuộc cho nhân phát sanh.

II. Định Lý Nhân Duyên

Mọi vật hình thành do kết quả của sự tác dụng giữa nhân và duyên. Ví dụ:

1. Cái bàn được tạo thành do gỗ là yếu tố chính (Nhân) và công làm là yếu tố phụ (Duyên).
2. Ngôi chùa được tạo thành do gạch, xi-măng, gỗ, đinh v.v. là yếu tố chính (Nhân) và công xây cất là yếu tố phụ (Duyên).

III. Những Đặc Điểm Của Lý Nhân Duyên

1. Tất cả sự hiện hữu trong vũ trụ đều có thể giải thích trong Lý Nhân Duyên.
2. Lý Nhân Duyên chi phối tất cả: tất cả các sự vật khác nhau (hình tướng, tánh tướng, thể tính, khí tính, v.v...) đều do nhiều Nhân – Duyên khác nhau mà hình thành. Không một vật gì hình thành ngoài sự hội hợp của Nhân Duyên.
3. Lý Nhân Duyên là một sự thật. Đức Phật chỉ là người nêu ra sự thật ấy.

IV. Áp Dụng Lý Nhân Duyên Vào Đời Sống Hàng Ngày

1. Lý Nhân Duyên cho chúng ta rõ mọi sự vật đều do nhân duyên tụ hội mà thành. Khi nhân duyên thay đổi thì sự vật ấy cũng thay đổi; cho nên chúng ta đừng quá nâng chiều sự vật ấy vì một ngày nào đó nó cũng sẽ thay đổi khi nhân duyên tan rã. Không nên quá vui khi có nó và cũng đừng buồn khi mất nó. Đừng để sự vui buồn của chúng ta lệ thuộc vào những thứ tạm có đó.
2. Lý Nhân Duyên cho chúng ta rõ mọi vật khác nhau đều do nhiều nhân duyên khác nhau tạo thành. Không nên buồn khi gặp những gì mình không thích và cũng đừng quá vui khi gặp những gì vừa ý. Vì làm như thế, dù trước hay sau mình cũng phải có một lần buồn vì được nó hoặc mất nó.
3. Lý Nhân Duyên cho chúng ta hiểu rằng mình hãy bình thản sống với những gì mình có. Đừng vì đua đòi những thứ tạm có ấy để rồi làm khổ cuộc đời mình.
4. Lý Nhân Duyên cho chúng ta thấy rằng: không có một vật gì tự nhiên mà có, và không một nhân nào có thể phát sanh khi không có những duyên phụ. Vì thế, con người và các sự vật có đều do nhiều nhân duyên tạo thành chứ không phải do một vị Thượng Đế nào sáng tạo ra.
5. Lý Nhân Duyên cũng cho chúng ta thấy rằng tương lai của chúng ta nằm trong tay chúng ta. Chúng ta muốn đẹp hay xấu, giàu hay nghèo, vui hay buồn đều do những nhân duyên tự bản thân ta tạo ra.

V. Kết Luận

Mọi sự vật hình thành khác nhau đều do nhiều nhân duyên khác nhau tụ hợp mà sanh ra. Chính vì nhân duyên biến đổi không ngừng nên không có vật gì có thể tồn tại mãi mãi được. Hiểu được như vậy, chúng ta không nên quá vui hoặc quá buồn khi được nó cũng như khi mất nó. Trái lại, hiểu được như vậy sẽ giúp bản thân chúng ta sống an vui, hạnh phúc.

I. Definition

Cause: anything that is capable of producing, happening or forming — the main factor of a result.
Supporting factor / constituent: any factor that contributes to the cause in producing a result.

II. The Law of Causality

Everything that happens, is created or is formed results from the interaction between the cause and its supporting factors. Examples:

1. A table is composed of wood (the main cause) and the labor to build it (supporting factors).
2. A temple is composed of bricks, cement, wood, nails, etc. (the main causes) and the labor to build it (supporting factors).

III. The Characteristics of the Law of Causality

1. All existence in the Universe can be explained in terms of the Law of Causality.
2. All existence is formed differently due to different causes and supporting factors. The Law of Causality engages in every single element being formed.
3. The Law of Causality is a true principle. The Buddha was only the person who pointed it out.

IV. Applying the Law of Causality in Daily Life

1. The Law of Causality helps us understand that every existence depends upon a main cause and supporting factors. When one or the other changes, that existence changes accordingly; therefore we should not become too attached to any existence. We should be neither too happy nor too sad when gaining or losing it, and should not base our joys and sorrows on things that are only temporary.
2. The Law of Causality helps us understand that different causes and different supporting factors yield different results. We should be neither too sad over what we dislike nor too happy over what pleases us — for either way, sooner or later, we will grieve over gaining or losing it.
3. The Law of Causality helps us feel content and at peace with what we presently have. Do not chase after temporary things and so bring misery upon our own life.
4. The Law of Causality shows us that nothing comes into being on its own, and no cause can arise without supporting conditions. Therefore human beings and all things exist through the coming together of many causes and conditions, and are not created by any God.
5. The Law of Causality also shows us that our future lies in our own hands. Whether we are beautiful or ugly, rich or poor, happy or sad depends on the causes and conditions we ourselves create.

V. Conclusion

Things are formed differently because different causes and conditions come together to give rise to them. Because causes and conditions change ceaselessly, nothing can last forever. Understanding this, we should not be overly happy or overly sad when we gain something or lose it. On the contrary, this understanding helps us live in peace and happiness.