G.Đ.P.T Huyền Quang Phật Pháp · Tam Tạng Kinh Điển TẠNG LUẬT · GIỚI TỲ-KHEO · NHÓM 8 / 8
TẠNG LUẬT · GIỚI TỲ-KHEO · NHÓM 8 / 8

Diệt Tránh — Bảy Cách Dàn Xếp Tranh Chấp

Adhikaraṇasamatha — 7 giới · Đại Phân Tích (Mahāvibhaṅga)

Tam TạngTạng LuậtDiệt Tránh

Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.

Bảy điều này khép lại Giới Bổn Tỳ-kheo, và chúng không phải là điều cấm. Đây là bảy cách chấm dứt một cuộc tranh chấp trong Tăng chúng. Đặt ở cuối là có ý: sau khi kể hết những gì có thể phạm, luật nói tới việc xử với nhau thế nào cho hết chuyện.

Nhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch

  • Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
  • Phần — Phân Tích Giới Bổn (Suttavibhaṅga) › Đại Phân Tích (Mahāvibhaṅga)
  • Nhóm — Nhóm thứ 8 trong tám nhóm giới Tỳ-kheo
  • Số giới7 giới — trong tổng 227 giới Tỳ-kheo
  • Tên PāliAdhikaraṇasamatha
  • Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch

Bảy phápTừ cách rõ ràng nhất tới cách cuối cùng khi không còn cách nào

Bảy pháp xếp theo thứ tự từ dễ tới khó. Đầu tiên là xử trước mặt đủ các bên; cuối cùng, khi việc đã rối tới mức truy nữa chỉ thêm hỏng, thì dùng phép “trải cỏ che lên” — hai bên cùng nhận lỗi chung, thôi không truy từng người.

Phép cuối cùng ấy là chỗ đáng suy nghĩ nhất. Nó thừa nhận rằng có những cuộc tranh chấp mà truy cho ra ai đúng ai sai sẽ hại nhiều hơn là để yên. Không phải bỏ qua lẽ phải, mà là đặt sự hòa hợp của Tăng đoàn lên trên việc phân định.

Bảy pháp diệt tránhTên Pāli · nghĩa

#PāliNghĩa
1SammukhāvinayaXử trước mặt — đủ Tăng chúng, đủ các bên, chiếu theo Pháp và Luật
2SativinayaXử theo sự nhớ rõ — vị bị tố vẫn tỉnh táo, nhớ rõ mình không phạm thì được xử là không phạm
3AmūḷhavinayaXử theo cơn điên đã qua — lúc làm việc ấy vị kia đang loạn thần thì không thành tội
4PaṭiññātakaraṇaXử theo lời tự nhận — vị ấy tự khai đúng thì cứ theo lời khai mà xử
5YebhuyyasikāXử theo đa số — khi không thể đồng thuận thì Tăng chúng bỏ phiếu
6TassapāpiyasikāXử nặng thêm — người khai quanh quẩn, hỏi mãi mới nhận thì bị xử nặng hơn
7TiṇavatthārakaTrải cỏ che lên — hai bên cùng nhận lỗi chung, thôi truy từng người

Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn

  • Có phép bỏ phiếu trong Tăng đoàn. Yebhuyyasikā là phép biểu quyết theo đa số. Nghĩa là từ hơn hai ngàn năm trăm năm trước, Tăng đoàn đã có cách quyết định tập thể khi không ai thuyết phục được ai.
  • Người quanh quẩn bị xử nặng hơn người thẳng thắn. Pháp thứ sáu nói rõ: nhận ngay thì xử theo lời nhận, hỏi mãi mới nhận thì xử nặng thêm. Luật thưởng cho sự thẳng thắn.
  • “Trải cỏ che lên” không phải là giấu chuyện. Cả hai bên phải cùng có mặt và cùng nhận. Đó là một phép công khai để thôi truy, không phải một cách im lặng cho qua.

Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới

  • Ban Huynh Trưởng — Bảy pháp này dùng được gần như nguyên vẹn khi xử một việc trong đoàn: nghe đủ các bên, không xử người đang mất bình tĩnh, theo lời tự nhận, và biết lúc nào nên “trải cỏ che lên”.
  • Bậc Trì · Bậc Định — Dạy phép thứ nhất và phép thứ bảy làm một cặp: khi nào phải làm cho rõ, khi nào nên thôi.
  • Ngành Thiếu — Một ý: khi hai bạn cãi nhau, có lúc tìm ra ai sai là cần, có lúc cùng nhận rồi thôi lại hay hơn.

Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án

  • Vì sao Giới Bổn lại khép lại bằng bảy cách hòa giải, chứ không khép lại bằng một điều cấm?
  • Phép “trải cỏ che lên” có phải là bỏ qua lẽ phải không? Vì sao?
  • Trong đoàn, đã có lần nào truy cho ra ai sai lại làm mọi việc tệ hơn chưa?
Học tiếp

Đọc tiếp phần nào

Hết tám nhóm giới Tỳ-kheo. Bên Tỳ-kheo-ni có bảy nhóm, tổng ba trăm mười một giới.

Xem mục lục Tạng Luật

Số giới từng nhóm đối chiếu ba nguồn độc lập và cộng lại cho khớp tổng: bài Pāṭimokkha trên Wikipedia tiếng Anh, bản dịch Bhikkhu Pāṭimokkha và Bhikkhunī Pāṭimokkha của Tỳ-khưu Ṭhānissaro trên Access to Insight, và bài Vinaya Piṭaka. Bản Việt trọn Tạng Luật do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này là bài giới thiệu, không phải bản dịch giới bổn: chúng tôi tóm lược để người đọc biết nhóm giới này là gì và tìm chính văn ở đâu, chứ không chép lại chính văn.