Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Mười ba giới này nhẹ hơn Bất Cộng Trụ nhưng nặng hơn tất cả các nhóm còn lại. Saṅghādisesa nghĩa là “cần Tăng chúng ở khoảng đầu và khoảng cuối”: từ lúc trình tội cho tới lúc được phục hồi, đều phải có Tăng chúng chứng minh, người phạm không tự giải quyết được.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Phân Tích Giới Bổn (Suttavibhaṅga) › Đại Phân Tích (Mahāvibhaṅga)
- Nhóm — Nhóm thứ 2 trong tám nhóm giới Tỳ-kheo
- Số giới — 13 giới — trong tổng 227 giới Tỳ-kheo
- Tên Pāli — Saṅghādisesa
- Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch
Cách xử một giới Tăng TànMột tiến trình có thời hạn, không phải một lời xin lỗi
Người phạm phải trình tội, rồi nhận một thời kỳ biệt trú (parivāsa) — sống riêng, mất một số quyền trong Tăng, mỗi ngày phải trình rõ mình đang chịu phạt. Xong thời kỳ ấy mới được Tăng chúng làm phép phục hồi.
Điều đáng chú ý: cần một số lượng Tỳ-kheo tối thiểu mới xử được. Một vị ở nơi vắng, không đủ Tăng chúng, thì phải đi tìm cho đủ. Luật buộc như vậy để không ai vừa là người phạm vừa là người xử.
Mấy nhóm trong mười ba giớiLấy ra để thấy phạm vi
| Nhóm điều | Nội dung |
|---|---|
| Về dục | Cố ý xuất tinh; xúc chạm thân người nữ với tâm dục; nói lời dục với người nữ; đòi người nữ cúng dường bằng thân |
| Làm mối | Đứng ra làm trung gian chắp nối nam nữ |
| Về chỗ ở | Dựng thất quá kích thước hoặc dựng ở nơi chưa được Tăng chúng chỉ định |
| Vu khống | Vô cớ tố một vị khác phạm Bất Cộng Trụ; hoặc mượn cớ nhỏ mà dựng thành tội lớn |
| Phá hòa hợp Tăng | Cố ý chia rẽ Tăng chúng; hoặc bênh vực người đang chia rẽ, dù đã bị can ba lần |
| Ngoan cố | Không nghe Tăng chúng can gián; làm hư lòng tin của Phật tử tại gia rồi vẫn không sửa |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- “Đã bị can ba lần” là một mô-típ lặp lại. Nhiều giới trong nhóm này chỉ thành tội sau khi Tăng chúng đã can ba lần mà vẫn không nghe. Vinaya luôn để chỗ cho người ta tự sửa trước khi thành tội.
- Phá hòa hợp Tăng nằm ở đây, không nằm ở nhóm nặng nhất. Nhưng cách xử thì rất nặng: người ngoan cố chia rẽ Tăng có thể bị làm phép ngăn cách. Chuyện Devadatta ghi ở Tiểu Phẩm là ví dụ.
- Vu khống bị xếp ngang với giới về dục. Vì cả hai đều phá cùng một thứ: lòng tin. Một cái phá từ trong ra, một cái phá từ ngoài vào.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Bậc Định · Bậc Lực — Dùng mô-típ “can ba lần rồi mới thành tội” làm bài học về cách góp ý trong đoàn: nhắc riêng, nhắc lần hai, rồi mới đưa ra tập thể.
- Câu Chuyện Dưới Cờ — Nhóm “vu khống” kể được thành chuyện: dựng tội cho người khác là tự làm hại mình trước.
- Ngành Thiếu — Chỉ cần một ý: có những lỗi mình tự nhận là xong, có những lỗi phải nói trước cả tập thể mới xong.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Vì sao có những lỗi mà một mình sám hối không đủ, phải cả tập thể chứng minh?
- Luật cho người ta cơ hội sửa tới ba lần rồi mới kể là tội. Điều đó nói gì về tinh thần của giới luật?
- Trong đoàn, mình nên góp ý cho một anh chị em thế nào để giống cách can gián này?
Đọc tiếp phần nào
Nhóm Bất Định chỉ có hai giới, nhưng lại là chỗ Vinaya cho thấy cách xử một việc còn chưa rõ trắng đen.
Xem mục lục Tạng LuậtSố giới từng nhóm đối chiếu ba nguồn độc lập và cộng lại cho khớp tổng: bài Pāṭimokkha trên Wikipedia tiếng Anh, bản dịch Bhikkhu Pāṭimokkha và Bhikkhunī Pāṭimokkha của Tỳ-khưu Ṭhānissaro trên Access to Insight, và bài Vinaya Piṭaka. Bản Việt trọn Tạng Luật do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này là bài giới thiệu, không phải bản dịch giới bổn: chúng tôi tóm lược để người đọc biết nhóm giới này là gì và tìm chính văn ở đâu, chứ không chép lại chính văn.
