Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Chương này chép việc Ni đoàn được thành lập: bà Mahāpajāpatī Gotamī, dì ruột và cũng là mẹ nuôi của Đức Phật, ba lần xin cho người nữ được xuất gia mà đều không được chấp thuận; rồi bà cắt tóc, mặc y, cùng nhiều người nữ khác đi bộ một quãng đường dài tới nơi Đức Phật ở.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Hợp Phần (Khandhaka) › Tiểu Phẩm (Cūḷavagga)
- Chương — Chương thứ 10 trong 12 chương Tiểu Phẩm
- Trong Hợp Phần — Hợp Phần có 22 chương: Đại Phẩm 10 + Tiểu Phẩm 12
- Tên Pāli — Bhikkhunikkhandhaka
- Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch
Diễn biến và Bát Kỉnh PhápMột chương còn được bàn nhiều tới nay
Ngài Ānanda thấy bà đứng ngoài, chân sưng, áo phủ bụi, thì thay bà thưa lại. Ngài hỏi Đức Phật một câu quyết định: người nữ có thể chứng được các quả thánh không? Đức Phật đáp là có thể. Ngài Ānanda liền thưa: vậy xin cho họ được xuất gia. Đức Phật chấp thuận, kèm theo Bát Kỉnh Pháp.
Cần nói thẳng: chương này còn được bàn cãi nhiều. Giới nghiên cứu hiện đại có ý kiến khác nhau về xuất xứ của Bát Kỉnh Pháp và về đoạn tiên đoán tuổi thọ giáo pháp. Chúng tôi chép lại điều Tạng Luật ghi và nêu rõ rằng đây là chỗ đang được thảo luận, chứ không kết luận thay người đọc.
Diễn biếnTheo thứ tự chương kể
| Bước | Việc xảy ra |
|---|---|
| Xin ba lần | Bà Mahāpajāpatī ba lần xin cho người nữ được xuất gia, đều không được chấp thuận |
| Tự cắt tóc | Bà cắt tóc, mặc y hoại sắc, cùng nhiều người nữ đi bộ đường dài |
| Ngài Ānanda thưa hộ | Hỏi Đức Phật: người nữ có thể chứng các quả thánh không |
| Câu trả lời | Đức Phật đáp là có thể |
| Chấp thuận | Cho phép người nữ xuất gia, kèm Bát Kỉnh Pháp |
| Thủ tục về sau | Chương chép tiếp cách thọ giới, cách giáo giới, quan hệ hai chúng |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- Câu hỏi then chốt là về khả năng chứng đắc. Điểm không ai tranh cãi: Đức Phật khẳng định người nữ chứng được các quả thánh, ngang với người nam. Đây là chỗ vững nhất của chương.
- Bát Kỉnh Pháp còn đang được thảo luận. Trong hàng chục năm qua có nhiều nghiên cứu về xuất xứ của tám điều này. Chúng tôi nêu để người đọc biết mà tra cứu tiếp, không kết luận.
- Ni đoàn từng rất lớn mạnh. Tạng Kinh chép nhiều vị Tỳ-kheo-ni chứng A-la-hán, và cả một tập Trưởng Lão Ni Kệ gồm thi kệ của các vị. Đọc kèm phần ấy sẽ cân bằng hơn.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Câu Chuyện Dưới Cờ — Hình ảnh bà Mahāpajāpatī chân sưng, áo phủ bụi, đứng đợi ngoài cổng là một trong những hình ảnh mạnh nhất của kinh điển.
- Bậc Định · Bậc Lực — Đây là chương nên bàn cẩn thận, nêu cả chỗ còn tranh luận, và đọc kèm Trưởng Lão Ni Kệ.
- Ngành Nữ — Nhắc tới các vị Tỳ-kheo-ni đã chứng đạo — đó là phần rất đáng để các em biết.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Câu hỏi của ngài Ānanda — “người nữ có chứng được các quả thánh không” — vì sao lại là câu quyết định?
- Có những chỗ trong kinh điển mà người sau còn bàn cãi. Nên đọc những chỗ ấy thế nào?
- Em có biết vị Tỳ-kheo-ni nào trong kinh điển không?
Đọc tiếp phần nào
Tiểu Phẩm còn nhiều chương nữa, bàn tiếp về cách xử việc và nếp sống trong chúng.
Xem mục lục Tạng LuậtCấu trúc Hợp Phần — 22 chương, gồm Đại Phẩm 10 chương và Tiểu Phẩm 12 chương — đối chiếu bài Vinaya Piṭaka trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này tóm lược nội dung chương, không chép lại chính văn.
