Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Mục này làm đúng việc mục trước đã làm, nhưng cho 311 giới Tỳ-kheo-ni. Cùng bộ câu hỏi, cùng cách đào. Thêm vào đó là những câu so sánh hai bên: giới nào chung cho cả hai chúng, giới nào chỉ riêng một bên.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Tập Yếu (Parivāra) — phần thứ ba và cuối cùng
- Mục — Mảng nội dung thứ 2 trong 5 mảng
- Quy mô — Tập Yếu gồm 19 chương
- Tên Pāli — Bhikkhunīvibhaṅga-pucchā
- Niên đại — Soạn muộn hơn hai phần trước — nhiều khả năng do một vị Trưởng lão ở Tích Lan
Phần so sánh hai Giới BổnChung, riêng, và vì sao khác nhau
Ngoài bộ câu hỏi quen thuộc, mục này đặt thêm những câu rất hữu ích: giới nào cả hai chúng cùng có; giới nào chỉ Tỳ-kheo có; giới nào chỉ Tỳ-kheo-ni có; và với những giới chung, mức tội hai bên có bằng nhau không.
Nhờ phần so sánh này mà người học không còn đọc hai Giới Bổn như hai quyển sách rời. Chúng là một hệ thống có phần chung, phần riêng, và những chỗ riêng đều có lý do chép trong tích truyện.
Mấy câu hỏi so sánhChỗ chung và chỗ riêng
| Câu hỏi | Thí dụ đáp án |
|---|---|
| Nhóm nào giống hệt nhau? | Ưng Học Pháp — 75 điều oai nghi, không khác một điều nào |
| Nhóm nào chỉ một bên có? | Bất Định — chỉ bên Tỳ-kheo có, bên Ni không có |
| Nhóm nào cùng tên mà khác số? | Bất Cộng Trụ: 4 bên Tỳ-kheo, 8 bên Ni |
| Nhóm nào cùng số mà khác nội dung? | Ưng Xả Đối Trị: đều 30 giới, nhưng nội dung khác nhiều |
| Cách xử có khác không? | Tăng Tàn: bên Ni phải trình cả hai chúng, chịu mānatta nửa tháng |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- Cùng số không có nghĩa là cùng nội dung. Ưng Xả Đối Trị đều là 30 giới ở cả hai bên, mà bảng giới khác nhau khá nhiều. Đây là chỗ dễ nhầm nhất khi so hai Giới Bổn.
- Chỗ giống nhau cũng đáng để ý. Nhóm oai nghi giữ nguyên không đổi. Trong một hệ thống nhiều khác biệt, chỗ không đổi thường là chỗ căn bản nhất.
- So sánh để hiểu, không phải để hơn thua. Mục đích của phần này là nắm cấu trúc, không phải để kết luận bên nào bị ràng buộc hơn.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Bậc Định · Bậc Lực — Bảng so sánh ở trên là một bài tập rất tốt: tự lập bảng rồi đối chiếu với hai trang giới bổn trên site.
- Giờ Phật Pháp — Ý “cùng số mà khác nội dung” là bài học về việc đừng kết luận bằng cách đếm.
- Ngành Thiếu — Một ý: hai bảng cùng dài chưa chắc đã cùng nội dung — phải đọc mới biết.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Vì sao nhóm oai nghi lại là nhóm duy nhất không khác nhau giữa hai chúng?
- Cùng ba mươi giới mà nội dung khác nhau — điều đó nhắc mình điều gì khi so sánh?
- So sánh để hiểu và so sánh để hơn thua khác nhau thế nào?
Đọc tiếp phần nào
Tập Yếu còn những mục nữa, mỗi mục soi giới luật từ một góc khác.
Xem mục lục Tạng LuậtTập Yếu có 19 chương — đối chiếu bài Parivāra trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Cả hai nguồn đều ghi đây là phần soạn muộn hơn hai phần trước, nhiều khả năng do một vị Trưởng lão ở Tích Lan soạn — chúng tôi ghi rõ chỗ này thay vì nói chắc. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch.
