Kinh Thanh Tịnh (DN 29) — Giữ Cho Khỏi Chia Rẽ

Nigaṇṭha Nātaputta — giáo chủ Kỳ-na giáo — vừa mất. Đệ tử lập tức chia hai, cãi nhau, đấu khẩu ngay giữa hội chúng. Tin ấy tới tai chư Tỳ-kheo, và Đức Phật lấy đó làm bài học cho chính Tăng đoàn mình.

Phần I · Xuất Xứ

Bộ — Trường Bộ, bài 29
Duyên khởi — cái chết của Nigaṇṭha Nātaputta ở Pāvā
Người thuật — sa-di Cunda, báo lại qua Tôn giả Ānanda
Chủ đề — làm sao để giáo pháp không tan sau khi bậc Đạo Sư đi

✦

Phần II · Bài Kinh Nói Gì

Kinh Thanh Tịnh mở đầu bằng một biến cố lịch sử: giáo chủ Ni-kiền tử (Nigaṇṭha Nātaputta) vừa qua đời ở Pāvā, đồ chúng liền chia hai phái, "tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí bằng miệng", đến nỗi chính hàng cư sĩ áo trắng cũng chán ngán. Sa-di Cunda báo tin cho tôn giả Ānanda, rồi hai vị bạch lên Thế Tôn. Nhân đó Đức Phật giảng: một giáo đoàn tan rã không phải vì vị đạo sư chết, mà vì pháp luật ấy "được trình bày, tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết". Ngài phân tích bốn trường hợp phối hợp giữa đạo sư (chánh giác hay không) và đệ tử (hành đúng pháp hay không), để chỉ rõ khi nào đạo sư, pháp và đệ tử đáng quở trách hay đáng tán thán. Kế đó Ngài nêu điều kiện để phạm hạnh được xem là viên mãn: pháp được khéo tuyên thuyết, đệ tử tinh thông diệu pháp, có đủ các thành phần Thượng tọa – Trung lạp – Hạ lạp Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, Nam nữ cư sĩ; và Ngài xác nhận giáo pháp của chính Ngài hội đủ các điều kiện ấy. Trọng tâm thực tiễn của kinh nằm ở lời dạy: tất cả hãy "hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau" đối với bảy nhóm pháp (Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực, Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo) — tức 37 phẩm trợ đạo. Tiếp đó là quy tắc ứng xử khi có huynh đệ thuyết pháp mà nghĩa hoặc lời chưa đúng: không tán thán, không bác bỏ, không phỉ báng, mà hỏi lại và giải thích cẩn thận cả nghĩa lẫn hành văn. Phần sau, Đức Phật dạy cách trả lời ngoại đạo: mục đích của bốn món vật dụng; phân biệt bốn thứ "hỷ lạc" thấp kém với bốn thiền đưa đến Niết-bàn cùng bốn quả Sa-môn; chín việc bậc A-la-hán không thể làm; ý nghĩa danh hiệu Như Lai; những gì Ngài không trả lời và những gì Ngài trả lời (Bốn Sự Thật); các tà kiến về quá khứ và tương lai, và Bốn Niệm xứ được thuyết để đoạn trừ, vượt qua các tà kiến ấy.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

Duyên khởi: Nigaṇṭha Nātaputta tạ thế, đồ chúng chia rẽ — DN 29.1–3. Nigaṇṭha Nātaputta tạ thế ở Pāvā; các Nigaṇṭha chia hai phái, tranh chấp nhau; cư sĩ áo trắng chán ngán. Sa-di Cunda báo tin cho tôn giả Ānanda; hai vị đến bạch Thế Tôn.
1. Pháp luật không do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết (Asammāsambuddhappaveditadhammavinaya) — DN 29.4–5. Đạo sư không phải Chánh Đẳng Giác, pháp trình bày vụng về; đệ tử không sống đúng pháp, và đệ tử sống đúng pháp — trường hợp nào đáng quở trách, đáng tán thán.
2. Pháp luật do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết (Sammāsambuddhappaveditadhammavinaya) — DN 29.6–7. Đạo sư là Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo giảng; đệ tử không thành tựu pháp và đệ tử thành tựu pháp.
3. Bậc đạo sư mà đệ tử có ưu tư (Sāvakānutappasatthu) — DN 29.8. Đạo sư viên tịch khi đệ tử chưa tinh thông diệu pháp, phạm hạnh chưa được tỏ lộ đầy đủ — các đệ tử sẽ ưu tư rất nhiều.
4. Bậc đạo sư mà đệ tử không ưu tư (Sāvakānanutappasatthu) — DN 29.9. Đạo sư viên tịch khi đệ tử đã tinh thông diệu pháp — các đệ tử không có ưu tư.
5. Phạm hạnh chưa viên mãn và viên mãn (Brahmacariyaaparipūrādikathā) — DN 29.10–16. Các chi phần khiến phạm hạnh viên mãn: có vị đạo sư Thượng tọa nhiều kinh nghiệm; có Thượng tọa, Trung lạp, Hạ lạp Tỷ-kheo và Tỷ-kheo-ni; có Nam, Nữ cư sĩ sống phạm hạnh và chấp nhận dục lạc; phạm hạnh được hưng thịnh, phổ biến rộng rãi. Thế Tôn xác nhận giáo pháp của Ngài hội đủ. Kèm ví dụ của Uddaka con của Rāma: "Thấy mà không thấy".
6. Những pháp cần được kết tập tụng đọc (Saṅgāyitabbadhamma) — DN 29.17. Hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ cãi lộn nhau: Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực, Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo.
7. Cách làm cho hiểu nhau, hòa hợp (Saññāpetabbavidhi) — DN 29.18–21. Bốn trường hợp khi một vị đồng phạm hạnh thuyết pháp: nghĩa sai/lời sai, nghĩa sai/lời đúng, nghĩa đúng/lời sai, nghĩa đúng/lời đúng — cách ứng xử cho từng trường hợp.
8. Lý do cho phép các vật dụng (Paccayānuññātakāraṇa) — DN 29.22. Thế Tôn thuyết pháp vừa để ngăn chận lậu hoặc hiện tại vừa diệt trừ lậu hoặc tương lai; mục đích của y phục, khất thực, trú xứ, dược phẩm.
9. Sự đam mê hỷ lạc (Sukhallikānuyoga) — DN 29.23–24. Bốn loại hỷ lạc thấp kém (sát sanh, trộm cắp, nói láo, năm dục) và bốn loại hỷ lạc đưa đến Niết-bàn (bốn thiền).
10. Lợi ích của bốn loại hỷ lạc (Sukhallikānuyogānisaṁsa) — DN 29.25. Bốn kết quả, bốn lợi ích: Dự lưu, Nhất lai, Bất lai (hóa sanh nhập Niết-bàn), và Tâm giải thoát – Tuệ giải thoát vô lậu.
11. Chín việc bậc lậu tận không thể làm (Khīṇāsavaabhabbaṭhāna) — DN 29.26. Trả lời lời chê "Sa-môn Thích tử sống không giữ vững lập trường": ví dụ cột trụ đá chôn sâu; chín việc vị A-la-hán không thể làm.
12. Cách trả lời câu hỏi (Pañhābyākaraṇa) — DN 29.27–29. Tri kiến của Như Lai về quá khứ và vị lai; ba thời với tiêu chuẩn chơn chánh, như thật, có lợi ích, nói phải thời; các ý nghĩa của danh hiệu Như Lai.
13. Những điều không được trả lời (Abyākataṭṭhāna) — DN 29.30–31. Như Lai có tồn tại sau khi chết hay không — bốn cách hỏi đều không được tuyên bố, vì không liên hệ đến lợi ích, đến căn bản phạm hạnh.
14. Những điều được trả lời (Byākataṭṭhāna) — DN 29.32–33. Điều Thế Tôn nói là: Đây là Khổ, Khổ tập, Khổ diệt, con đường đưa đến Khổ diệt — vì liên hệ đến lợi ích, hướng đến Niết-bàn.
15. Tà kiến liên hệ quá khứ tối sơ (Pubbantasahagatadiṭṭhinissaya) — DN 29.34–36. Các quan điểm về bản ngã và thế giới thường còn/không thường còn, do mình tạo/người khác tạo/tự nhiên sanh; về lạc, khổ. Thế Tôn không chấp nhận và Ngài cao hơn về thượng trí.
16. Tà kiến liên hệ tương lai (Aparantasahagatadiṭṭhinissaya) — DN 29.37–39. Các quan điểm về bản ngã sau khi chết: có sắc, vô sắc, có tưởng, vô tưởng, đoạn diệt…
Bốn Niệm xứ và kết kinh: đặt tên Kinh Thanh Tịnh — DN 29.40–41. Bốn Niệm xứ được tuyên thuyết để đoạn trừ và vượt qua các tà kiến ấy. Tôn giả Upavāna hỏi tên pháp thoại; Thế Tôn dạy hãy thọ trì là "Thanh tịnh" (Pāsādika).

Phần III · Đoạn Trích

Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.

DN 29.1 (SC 2; PTS cs 1)

Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato hoti. Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi? Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno.”

Lúc bấy giờ, Nigaṇṭha Nātaputta (Ni-kiền tử) vừa mới tạ thế ở Pàvà. Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigaṇṭha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí bằng miệng: “Ngươi không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ngươi có thể biết pháp luật này? Ngươi theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh.”

Now at that time the Jain ascetic of the Ñātika clan had recently passed away at Pāvā. With his passing the Jain ascetics split, dividing into two factions, fighting, quarreling, and disputing, continually wounding each other with barbed words: “You don’t understand this teaching and training. I understand this teaching and training. What, you understand this teaching and training? You’re practicing wrong. I’m practicing right.”

DN 29.1 (SC 2, cuối đoạn)

Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā, tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā, yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe appaṭisaraṇe.

Chính các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng của Nigaṇṭha Nātaputta cũng chán ngấy, cơ hiềm, và phản đối các vị Nigaṇṭha, vì pháp luật của họ đã được trình bày, tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Ðẳng Giác tuyên thuyết, pháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ.

And the Jain Ñātika’s white-clothed lay disciples were disillusioned, dismayed, and disappointed in the Jain ascetics. They were equally disappointed with a teaching and training so poorly explained and poorly propounded, not emancipating, not leading to peace, proclaimed by someone who is not a fully awakened Buddha, with broken monument and without a refuge.

DN 29.17 (SC 24; PTS cs 17)

Tasmātiha, cunda, ye vo mayā dhammā abhiññā desitā, tattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.

Do vậy, này Cunda, những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau để cho phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài, vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người.

So, Cunda, you should all come together and recite in concert, without disputing, those things I have taught you from my direct knowledge, comparing meaning with meaning and phrasing with phrasing, so that this spiritual path may last for a long time. That would be for the welfare and happiness of the people, out of sympathy for the world, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.

DN 29.17.3 (SC 24)

Seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.

Những pháp ấy là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực, Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo.

They are the four kinds of mindfulness meditation, the four right efforts, the four bases of psychic power, the five faculties, the five powers, the seven awakening factors, and the noble eightfold path.

DN 29.18 (SC 25–26; PTS cs 18)

Tesañca vo, cunda, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññataro sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya. Tatra ce tumhākaṁ evamassa: ‘ayaṁ kho āyasmā atthañceva micchā gaṇhāti, byañjanāni ca micchā ropetī’ti. Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ, anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo: ‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarāni…’

Này Cunda, các Ngươi hãy hội họp với nhau trong tinh thần hòa đồng và tương kính, không có tranh luận nhau. Có vị đồng phạm hạnh nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng “Vị Ðại đức này nắm nghĩa sai lạc hay hành văn sai lạc”, các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy: “Này Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này hay cách hành văn kia, cách nào thích hợp hơn?”

Suppose one of those spiritual companions who is training in harmony and mutual appreciation, without disputing, were to recite the teaching in the Saṅgha. Now, you might think, ‘This venerable misconstrues the meaning and mistakes the phrasing.’ You should neither approve nor reject them, but say, ‘Reverend, if this is the meaning, the phrasing may either be this or that: which is more fitting?’

DN 29.26 (SC 37; PTS cs 26)

Seyyathāpi, āvuso, indakhīlo vā ayokhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampavedhī; … atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā.

Này Hiền giả, giống như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, chân cột được khéo chôn sâu vào đất, không lắc qua lại, không có rung động. Cũng vậy này Hiền giả, Thế Tôn, vị đã biết, đã thấy là bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thuyết, đã trình bày những pháp cho các đệ tử cho đến trọn đời.

Suppose there was an Indra’s pillar or an iron pillar with deep foundations, firmly embedded, imperturbable and unshakable. … ‘Reverends, these things have been taught and pointed out for his disciples by the Blessed One, who knows and sees, the perfected one, the fully awakened Buddha, not to be transgressed so long as life lasts.’

DN 29.32 (SC 46; PTS cs 32)

‘idaṁ dukkhanti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti kho, āvuso, bhagavatā byākatan’ti.

“Ðây là Khổ, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Ðây là Khổ tập, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Ðây là Khổ diệt, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Ðây là con đường đưa đến Khổ diệt, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói.”

‘What has been declared by the Buddha is this: “This is suffering”—“This is the origin of suffering”—“This is the cessation of suffering”—“This is the practice that leads to the cessation of suffering.”’

DN 29.41 (SC 67–68; PTS cs 41)

“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante. Pāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo; supāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo, ko nāmāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti? “Tasmātiha tvaṁ, upavāṇa, imaṁ dhammapariyāyaṁ ‘pāsādiko’ tveva naṁ dhārehī”ti.

—Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này thật là thanh tịnh! … Bạch Thế Tôn, pháp thoại này tên là gì? — Này Upavāna, pháp thoại này là Thanh tịnh (Pàsàdikà), hãy như vậy mà phụng trì.

“It’s incredible, sir, it’s amazing! This exposition of the teaching is impressive, sir, it is very impressive. Sir, what is the name of this exposition of the teaching?” “Well then, Upavāṇa, you may remember this exposition of the teaching as ‘The Impressive Discourse’.”

Phần IV · Thuật Ngữ & Giảng Giải

Chữ Pāli	Nghĩa	Ghi chú
pāsādika	thanh tịnh, trong sáng, khiến người khởi tín tâm hoan hỷ	Tên bài kinh; HT. Minh Châu dịch "Thanh tịnh", Sujato dịch "impressive".
nigaṇṭha nāṭaputta	Ni-kiền tử, giáo chủ đạo Kỳ-na (Jaina)	Vừa tạ thế ở Pāvā, nhân đó kinh được thuyết.
dhammavinaya	pháp và luật
durakkhāta / svākkhāta	được trình bày vụng về / được khéo giảng	Cặp đối lập xuyên suốt phần đầu kinh.
niyyānika	có hiệu năng hướng dẫn (đưa ra khỏi khổ)	Bản Việt: "có hiệu năng hướng dẫn".
sammāsambuddha	bậc Chánh Đẳng Giác
brahmacariya	phạm hạnh, đời sống thanh tịnh
saṅgāyitabba	cần được cùng nhau tụng đọc, kết tập	Từ gốc của "saṅgīti" - kết tập kinh điển.
attha / byañjana	nghĩa lý / hành văn, câu chữ	Nguyên tắc đối chiếu khi tụng đọc: so nghĩa với nghĩa, câu với câu.
samagga / avivadamāna	hòa hợp / không tranh luận
sukhallikānuyoga	sự đam mê hỷ lạc	Bốn loại thấp kém và bốn loại (bốn thiền) đưa đến Niết-bàn.
āsava	lậu hoặc
khīṇāsava	bậc đã diệt tận lậu hoặc (A-la-hán)	Chín việc vị ấy không thể làm.
tathāgata	Như Lai	Kinh nêu nhiều lý do vì sao gọi là Như Lai: nói gì làm vậy, làm gì nói vậy.
abyākata	không được tuyên bố, không trả lời	Như câu hỏi Như Lai có tồn tại sau khi chết hay không.
satipaṭṭhāna	niệm xứ	Bốn Niệm xứ được thuyết để đoạn trừ, vượt qua các tà kiến.
pubbanta / aparanta diṭṭhinissaya	tà kiến liên hệ quá khứ tối sơ / liên hệ tương lai
saṁyojana	kiết sử	Diệt ba kiết sử: Dự lưu; diệt năm hạ phần kiết sử: Bất lai.

Chỗ mở đầu rất thẳng thắn. Kinh kể lại cảnh chia rẽ của phái khác mà không mỉa mai: họ chia hai phe, đấu tranh, đấu khẩu, đả thương nhau bằng binh khí miệng lưỡi. Ngay cả hàng cư sĩ áo trắng cũng chán nản.

Đức Phật chỉ ra nguyên nhân, và nó nằm ở chỗ ít ai ngờ. Không phải vì đệ tử hư. Là vì giáo pháp ấy vốn đã không khéo thuyết giảng, không phải do bậc Chánh Đẳng Giác nói. Chia rẽ chỉ là chỗ lộ ra, không phải nguyên nhân.

Rồi Ngài đặt câu hỏi ngược cho chính mình. Nếu bậc Đạo Sư khéo thuyết giảng mà đệ tử vẫn không hành trì thì sao? — Thiệt hại thuộc về người đệ tử. Còn nếu đệ tử hành trì đúng thì được phước lớn. Ngài không nhận công, cũng không đổ lỗi.

Và Ngài dặn một điều rất cụ thể. Khi có tranh cãi về ý nghĩa hay câu văn, thì đừng chia phe — hãy tìm vị dễ nói chuyện nhất, nêu ra, rồi cùng đối chiếu với Kinh và Luật. Không ai được lấy ý riêng làm chuẩn.

Ngài phân biệt chỗ đáng cãi và chỗ không đáng. Cãi về câu chữ mà ý nghĩa như nhau — Ngài gọi là chuyện nhỏ, đừng vì đó mà rã. Nhưng khác nhau về ý nghĩa thì phải làm cho rõ. Biết cái gì đáng cãi cũng là một phần của việc giữ đoàn.

Có một đoạn dặn về cách nói năng rất dùng được. Ngài dạy đừng vội bác bỏ cũng đừng vội tán thành; hãy hỏi cho rõ trước. Nối thẳng với MN 58 về khi nào nên nói.

Vì sao bài này rất hợp cho một tổ chức. Gia Đình Phật Tử cũng là một đoàn thể có người đến người đi, có bất đồng. Bài kinh không nói hãy hoà thuận — nó nói cách xử khi đã bất đồng: đối chiếu với văn bản, không lấy ý riêng, và phân biệt chỗ đáng cãi.

Phần V · Chỗ Thường Hiểu Lầm

“Kinh chê phái Kỳ-na.” Kinh kể lại sự việc rồi quay về nhắc chính Tăng đoàn mình.
“Chia rẽ là vì đệ tử hư.” Ngài chỉ ra giáo pháp không khéo thuyết giảng mới là gốc.
“Bất đồng nào cũng phải dẹp.” Ngài phân rõ khác câu chữ và khác ý nghĩa.

Phần VI · Dùng Trong Sinh Hoạt Đoàn

Ngành Oanh. Chỉ một ý: khi không đồng ý với bạn, hỏi cho rõ trước đã.
Ngành Thiếu. Phân biệt cãi về chữ và cãi về ý — cho các em thử một trường hợp thật.
Ngành Thanh & Huynh Trưởng. Bài nên đọc trong họp Ban Huynh Trưởng. Cách xử khi đã bất đồng: đối chiếu văn bản, không lấy ý riêng.

Phần VII · Câu Hỏi Thảo Luận

Vì sao giáo đoàn kia tan rã ngay sau khi giáo chủ mất?
Nguyên nhân Ngài chỉ ra là gì?
Khi tranh cãi thì phải làm gì, theo kinh?
Cãi về chữ khác cãi về ý ở đâu?

✦

Nguồn

Nguyên văn Pāli chép từ ấn bản Mahāsaṅgīti — tệp dữ liệu gốc bilara-data của suttacentral.net, từng đoạn có đánh số. Bản tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-kheo Sujato. Bài này đã qua một lượt soi lại độc lập. Muốn đọc trọn bài kinh, xin xem nguyên văn ba thứ tiếng. Thấy chỗ nào khác ấn bản in, xin báo cho chúng tôi.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

G.Đ.P.T Huyền Quang