Kinh Thiên Sứ (MN 130)

Vua Yāma hỏi người tạo ác nghiệp: “Ngươi có thấy Thiên sứ thứ nhất hiện ra giữa loài Người không?” Và “Thiên sứ” ấy hoá ra là những cảnh rất thường: một đứa bé nằm trong tã bẩn, một cụ già chống gậy, một người bệnh, một tội nhân, một tử thi. Người ấy đều đã thấy — mà chưa lần nào tỉnh.

Phần I · Xuất Xứ

Bộ — Trung Bộ Kinh, bài 130
Nơi thuyết — Sāvatthi, Kỳ-đà-lâm
Đặc điểm — Thế Tôn tự thuyết, không do ai thỉnh hỏi
Bản Việt — Hoà thượng Thích Minh Châu

✦

Phần II · Bài Kinh Nói Gì

Kinh Thiên sứ (MN 130) là bài Phật tự thuyết tại Kỳ-đà viên. Mở đầu, Thế Tôn ví như một người có mắt đứng giữa hai nhà có cửa, thấy rõ người ra vào; cũng vậy, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, Ngài thấy các chúng hữu tình chết đi sanh lại tùy theo hạnh nghiệp: ai thành tựu thân, khẩu, ý thiện hành, không công kích các bậc Thánh, có chánh kiến thì sanh thiện thú, Thiên giới hay cõi người; ai thành tựu thân, khẩu, ý ác hành, công kích các bậc Thánh, có tà kiến thì sanh vào ngạ quỷ, bàng sanh, hoặc địa ngục. Phần chính của kinh là cuộc thẩm vấn của vua Yāma đối với người tạo ác nghiệp bị các người coi giữ Địa ngục dẫn tới. Vua Yāma lần lượt hỏi về năm "Thiên sứ" — tức năm cảnh tượng ngay giữa loài Người mà ai cũng thấy nhưng ít ai chịu tỉnh ngộ: (1) đứa con nít nhỏ yếu ớt nằm trong phân và nước tiểu của nó (sanh); (2) người già tám mươi, chín mươi, một trăm tuổi, lưng còm, chống gậy, răng rụng, da nhăn (già); (3) người bệnh trầm trọng phải người khác nâng dậy, dìu nằm xuống (bệnh); (4) người phạm tội bị vua chúa áp dụng các hình phạt (nghiệp báo thấy ngay hiện tại); (5) tử thi chết một, hai, ba ngày, sưng phồng, xanh xám, rữa nát (chết). Mỗi lần, người ấy đều đáp "không thấy" Thiên sứ, nhưng thừa nhận có thấy cảnh tượng ấy; và khi được hỏi vì sao không nghĩ "ta bị sanh/già/bệnh/chết chi phối, ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý", người ấy chỉ đáp: "tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật". Riêng ở Thiên sứ THỨ TƯ (SC 13) thì lời chất vấn khác hẳn — vua Yāma không hỏi theo công thức ấy, mà nói: "Thật sự những ai làm các ác nghiệp, họ phải chịu những hình phạt sai khác NGAY TRONG HIỆN TẠI như vậy, huống nữa là về đời sau!" Vua Yāma nhấn mạnh điểm cốt lõi: ác nghiệp ấy không do mẹ, cha, anh, chị, bạn bè, bà con, Sa-môn, Bà-la-môn hay chư Thiên làm, mà chính người ấy làm và chính người ấy phải cảm thọ quả báo. Sau Thiên sứ thứ năm, vua Yāma giữ im lặng. Tiếp đó kinh mô tả rất chi tiết các cảnh khổ ở Ðại địa ngục và các địa ngục phụ (Phấn nị, Nhiệt khôi, Châm thọ lâm, Kiếm diệp lâm, Khôi hà). Cuối kinh, chính vua Yāma cũng mong được làm người để gặp Phật nghe pháp; Thế Tôn xác nhận điều Ngài nói không nghe từ ai khác mà do tự biết, tự thấy, tự hiểu, và kết thúc bằng bài kệ: kẻ phóng dật dù được Thiên sứ báo động vẫn ưu buồn lâu dài, còn bậc Chân nhân được báo động thì không bao giờ phóng dật.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

Duyên khởi — Thế Tôn ở Sāvatthi, Jetavana, tinh xá ông Anāthapiṇḍika, gọi các Tỷ-kheo.
Ví dụ hai nhà có cửa — thiên nhãn thấy chúng sanh theo nghiệp — Người có mắt đứng giữa hai nhà thấy người ra vào; cũng vậy Thế Tôn thấy chúng hữu tình chết đi sanh lại theo thiện hành hay ác hành, sanh thiện thú, cõi người, ngạ quỷ, bàng sanh, hay Địa ngục.
Người ác bị dẫn đến trước vua Yāma — Các người coi giữ Ðịa ngục bắt giữ người ấy, dẫn đến trước vua Yāma và xin trừng phạt.
Thiên sứ thứ nhất — đứa con nít nhỏ (sanh) — Vua Yāma chất vấn về đứa con nít nhỏ yếu ớt nằm giữa phân và nước tiểu của nó; người ấy đáp không làm điều thiện vì phóng dật; vua nói ác nghiệp ấy chính do người ấy làm.
Thiên sứ thứ hai — người già (già) — Người đàn bà hay đàn ông tám mươi, chín mươi, một trăm tuổi, lưng còm, chống gậy, răng rụng, tóc sói, da nhăn.
Thiên sứ thứ ba — người bệnh (bệnh) — Người bị bệnh trầm trọng nằm trong nước tiểu và phân của mình, cần người khác nâng dậy, dìu nằm xuống.
Thiên sứ thứ tư — tội nhân bị hình phạt (nghiệp báo hiện tại) — Các vua chúa bắt được tên trộm cướp có phạm tội, áp dụng nhiều hình phạt sai khác cho đến lấy gươm chặt đầu.
Thiên sứ thứ năm — tử thi (chết) — Người chết một, hai, ba ngày, sưng phồng lên, xanh xám lại, rữa nát ra. Sau đó vua Yāma giữ im lặng.
Các cảnh khổ ở Ðại địa ngục — Hình phạt năm cọc, chặt bằng búa, xe kéo trên đất cháy đỏ, sườn núi than hừng, vạc dầu đồng nung đỏ; rồi Ðại địa ngục bốn góc bốn cửa, tường sắt mái sắt, rộng một trăm do tuần, lửa tạt từ sáu phía; các cửa mở ra rồi đóng lại.
Các địa ngục kế cận — Ðại Phấn nị Ðịa ngục, Ðại địa ngục Nhiệt khôi, Ðại Châm thọ lâm, Ðại Kiếm diệp lâm, Ðại Khôi hà; rồi bị đổ cục đồng và nước đồng nấu sôi vào miệng, sau đó bị quăng lại vào Ðại địa ngục.
Ước nguyện của vua Yāma — Vua Yāma mong được làm người, gặp Như Lai bậc A-la-hán Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ở đời, được hầu hạ và nghe pháp.
Thế Tôn tự chứng và bài kệ kết — Thế Tôn khẳng định điều Ngài nói không nghe từ Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác, mà chỉ do Ta biết, Ta thấy, Ta hiểu; rồi nói kệ về Thiên sứ báo động, phóng dật và giải thoát.

Phần III · Đoạn Trích

Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.

MN 130:4.6–4.7 (SC 7)

‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—ahampi khomhi jātidhammo, jātiṁ anatīto. Handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti?

“Này người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị sanh chi phối, ta không thoát khỏi sanh; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”.

‘My man, did it not occur to you—being sensible and mature—“I, too, am liable to be born. I’m not exempt from rebirth. I’d better do good by way of body, speech, and mind”?’

MN 130:5.10–5.11 (SC 9)

‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—ahampi khomhi jarādhammo, jaraṁ anatīto. Handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti?

“Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị già chi phối, ta không thoát khỏi già; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”.

‘My man, did it not occur to you—being sensible and mature—“I, too, am liable to grow old. I’m not exempt from old age. I’d better do good by way of body, speech, and mind”?’

MN 130:6.10–6.12 (SC 11)

‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—ahampi khomhi byādhidhammo, byādhiṁ anatīto. Handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti?

“Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị bệnh chi phối, ta không thoát khỏi bệnh; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”.

‘My man, did it not occur to you—being sensible and mature—“I, too, am liable to become sick. I’m not exempt from sickness. I’d better do good by way of body, speech, and mind”?’

MN 130:8.10–8.11 (SC 15)

‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—ahampi khomhi maraṇadhammo, maraṇaṁ anatīto. Handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti?

“Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị chết chi phối, ta không thoát khỏi chết; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”.

‘My man, did it not occur to you—being sensible and mature—“I, too, am liable to die. I’m not exempt from death. I’d better do good by way of body, speech, and mind”?’

MN 130:4.13 (SC 7)

Taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ, tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ, tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasī’ti.

Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn và thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Người phải cảm thọ quả báo việc làm ấy”.

That bad deed wasn’t done by your mother, father, brother, or sister. It wasn’t done by friends and colleagues, by relatives and kin, by ascetics and brahmins, or by the deities. That bad deed was done by you alone, and you alone will experience the result.’

MN 130:28.2–28.4 (SC 36)

‘ye kira, bho, loke pāpakāni akusalāni kammāni karonti te evarūpā vividhā kammakāraṇā karīyanti. Aho vatāhaṁ manussattaṁ labheyyaṁ. Tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṁ sammāsambuddho. Tañcāhaṁ bhagavantaṁ payirupāseyyaṁ. So ca me bhagavā dhammaṁ deseyya. Tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ ājāneyyan’ti.

“Những ai làm ác nghiệp ở đời, phải thọ lãnh những hình phạt sai khác như vậy. Mong rằng ta được làm người, và Như lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ở đời, và ta có thể hầu hạ Thế Tôn, và Thế Tôn thuyết pháp cho ta, và ta có thể thông hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng”.

‘Those who do such bad deeds in the world receive these many different punishments. Oh, I hope I may be reborn as a human being! And that a Realized One—a perfected one, a fully awakened Buddha—arises in the world! And that I may pay homage to the Buddha! Let that Buddha teach me Dhamma, so that I may understand his teaching!’

MN 130:29.1 (SC 37)

Taṁ kho panāhaṁ, bhikkhave, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi, api ca yadeva sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadevāhaṁ vadāmī”ti.

Này các Tỷ-kheo, điều Ta đang nói không phải Ta nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác; nhưng điều Ta đang nói chỉ được Ta biết mà thôi, chỉ được Ta thấy mà thôi, chỉ được Ta hiểu mà thôi.

Now, I don’t say this because I’ve heard it from some other ascetic or brahmin. I only say it because I’ve known, seen, and realized it for myself.”

MN 130:30.3–30.10 (SC 39–40)

“Coditā devadūtehi,
ye pamajjanti māṇavā;
Te dīgharattaṁ socanti,
hīnakāyūpagā narā.
Ye ca kho devadūtehi,
santo sappurisā idha;
Coditā nappamajjanti,
ariyadhamme kudācanaṁ.

Dầu Thiên sứ báo động,
Thanh niên vẫn phóng dật,
Họ ưu buồn lâu dài,
Sanh làm người hạ liệt.
Ở đây bậc Chân nhân,
Ðược Thiên sứ báo động,
Không bao giờ phóng dật,
Trong diệu pháp bậc Thánh.

“When warned by the gods’ messengers, those sons of Manu who are negligent sorrow for a long time when they go to that wretched place. When warned by the gods’ messengers, the good and true persons here never neglect the teaching of the Noble One.

Phần IV · Thuật Ngữ & Giảng Giải

Chữ Pāli	Nghĩa	Ghi chú
devadūta	Thiên sứ — sứ giả của chư Thiên	Năm cảnh tượng: hài nhi, người già, người bệnh, tội nhân bị hình phạt, tử thi.
Yama (yamo rājā)	Vua Yāma — vị vua chất vấn người tạo ác nghiệp	Bản Việt giữ nguyên chữ Yāma.
pamāda / pamatta	Phóng dật, buông lung	Lời đáp của người bị chất vấn: “tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật”.
pāpakamma	Ác nghiệp
kāyasucarita, vacīsucarita, manosucarita	Thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành
kāyaduccarita, vacīduccarita, manoduccarita	Thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành
sammādiṭṭhi / micchādiṭṭhi	Chánh kiến / tà kiến
dibbacakkhu (dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena)	Thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân
pettivisaya	Cõi ngạ quỷ
tiracchānayoni	Loài bàng sanh
niraya / mahāniraya	Ðịa ngục / Ðại địa ngục
nirayapāla	Người coi giữ Ðịa ngục
pañcavidhabandhana	Hình phạt năm cọc
gūthaniraya	Ðại Phấn nị Ðịa ngục
kukkulaniraya	Ðại địa ngục Nhiệt khôi (than hừng)
simbalivana	Ðại Châm thọ lâm	Xin ghi thêm nghĩa đen: <em>simbali</em> là cây GÒN, cây bông gạo — loại cây thân đầy gai. Nghĩa đen là “rừng cây gòn gai”. “Châm thọ lâm” (rừng cây kim) là lối dịch theo hình ảnh gai nhọn, không phải nghĩa đen của tên cây.
asipattavana	Ðại Kiếm diệp lâm (rừng lá gươm)
khārodakā nadī	Ðại Khôi hà (sông vôi)	Xin phân biệt nghĩa đen với lối dịch: <em>khāra</em> là chất KIỀM, chất ăn da — nghĩa đen là “sông nước kiềm ăn da”, nên Tỳ-kheo Sujato dịch “Acid River”. “Sông vôi” là lối dịch Việt của Hoà thượng Minh Châu, chúng tôi giữ nguyên.
jātidhamma, jarādhamma, byādhidhamma, maraṇadhamma	Bị sanh / già / bệnh / chết chi phối
upādāna	Chấp thủ
sappurisa	Bậc Chân nhân
yojana	Do tuần (đơn vị đo đường dài)

Xin thưa trước một lời, vì đây là bài kinh có nhiều cảnh khổ. Phần mô tả các cảnh Địa ngục trong bài này rất chi tiết và rất nặng. Con xin đề nghị anh chị Huynh Trưởng cân nhắc kỹ khi dạy cho các em nhỏ — và con sẽ chỉ ra phần cốt lõi có thể dạy cho mọi lứa tuổi.

Mở đầu là một ví dụ rất giản dị về cách Thế Tôn thấy. Như một người có mắt đứng giữa hai nhà có cửa, thấy rõ người ra vào — cũng vậy, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, Ngài thấy các chúng hữu tình chết đi sanh lại tuỳ theo hạnh nghiệp.

Xin để ý ví dụ ấy KHÔNG nói về quyền năng. Nó nói về một chỗ đứng: đứng đúng chỗ thì thấy được cả hai đầu. Không phải phép lạ — là tầm nhìn.

Phần chính của kinh là cuộc thẩm vấn của VUA YĀMA. Người tạo ác nghiệp bị dẫn tới, và vua hỏi lần lượt về NĂM “THIÊN SỨ”.

Và đây là chỗ bất ngờ nhất của cả bài kinh: “Thiên sứ” không phải một vị trời nào cả. Đó là năm cảnh tượng ngay giữa loài Người — ai cũng thấy, mà ít ai chịu tỉnh ngộ.

Thiên sứ thứ nhất là SANH: một đứa con nít nhỏ yếu ớt nằm trong phân và nước tiểu của chính nó.

Thiên sứ thứ hai là GIÀ: người tám mươi, chín mươi, một trăm tuổi, lưng còm, chống gậy, răng rụng, tóc sói, da nhăn.

Thiên sứ thứ ba là BỆNH: người bệnh trầm trọng nằm trong phân và nước tiểu của mình, phải người khác nâng dậy, dìu nằm xuống.

Thiên sứ thứ tư là NGHIỆP BÁO THẤY NGAY: người phạm tội bị vua chúa áp dụng các hình phạt.

Thiên sứ thứ năm là CHẾT: tử thi chết một, hai, ba ngày, sưng phồng, xanh xám, rữa nát.

Xin để ý thứ nhất và thứ ba giống nhau đến rợn người: đứa bé nằm trong phân của nó, và người bệnh nằm trong phân của mình. Đầu đời và cuối đời gặp nhau ở cùng một cảnh.

Và mỗi lần, người ấy đều đáp “KHÔNG THẤY” Thiên sứ — nhưng THỪA NHẬN có thấy cảnh tượng ấy.

Xin dừng lại, vì cả bài kinh nằm ở chỗ ấy. Cảnh thì ông đã thấy — thấy rất nhiều lần. Cái ông không thấy là LỜI NHẮN trong cảnh ấy. Sứ giả có đến, mà thư thì không đọc.

Rồi vua Yāma hỏi vì sao người ấy không nghĩ “ta bị sanh / già / bệnh / chết chi phối, ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”. Và câu đáp của người ấy rất ngắn, rất thật: “Tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật.”

Xin thưa câu đáp ấy đáng sợ ở chỗ nó KHÔNG có gì kịch tính. Người ấy không nói mình bị ép, không đổ cho ai, không kể hoàn cảnh. Chỉ bốn chữ: TÔI ĐÃ PHÓNG DẬT — tôi đã lơ đãng, đã để trôi qua.

Riêng ở Thiên sứ thứ tư, lời chất vấn khác hẳn — xin ghi cho đúng. Vua Yāma không hỏi theo công thức trên, mà nói: “Thật sự những ai làm các ác nghiệp, họ phải chịu những hình phạt sai khác NGAY TRONG HIỆN TẠI như vậy, huống nữa là về đời sau!”

Và vua Yāma nhấn mạnh điểm cốt lõi, xin đọc chậm: ác nghiệp ấy KHÔNG do mẹ, cha, anh, chị, bạn bè, bà con, Sa-môn, Bà-la-môn hay chư Thiên làm — mà chính người ấy làm, và chính người ấy phải cảm thọ quả báo.

Và sau Thiên sứ thứ năm, kinh ghi một chi tiết rất lặng: VUA YĀMA GIỮ IM LẶNG.

Xin thưa sự im lặng ấy nói nhiều hơn mọi lời. Vua đã hỏi hết năm lần, đã cho hết cơ hội — không còn gì để hỏi nữa. Không phải vua giận; là hết chuyện để nói.

Cuối kinh có một chi tiết ít ai ngờ và rất cảm động. Chính vua Yāma cũng mong được làm người — để gặp Phật và nghe pháp.

Xin để ý chỗ ấy cho kỹ. Vị đang ngồi xử người khác lại ao ước chính cái mà người bị xử đã có mà không dùng: thân người. Cái mình đang cầm trong tay là điều người khác đang mong.

Và Thế Tôn xác nhận: điều Ngài nói KHÔNG nghe từ Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác, mà do tự Ngài biết, tự thấy, tự hiểu.

Kinh kết bằng bài kệ, và đây là câu con xin bác giữ lấy: kẻ phóng dật dù được Thiên sứ báo động vẫn ưu buồn lâu dài; còn bậc Chân nhân được báo động thì KHÔNG BAO GIỜ phóng dật.

Xin thưa lời cuối, và đây là phần dạy được cho mọi lứa tuổi. Bài kinh không đòi ai phải sợ Địa ngục. Nó chỉ hỏi một câu rất nhẹ: hôm nay bác có đi ngang một cụ già, một người bệnh, một đám tang không? — và bác có ĐỌC được lời nhắn trong đó không. Năm sứ giả ấy vẫn đi ngang đời chúng ta mỗi ngày.

Phần V · Chỗ Thường Hiểu Lầm

“Thiên sứ là các vị trời xuống báo tin.” Không. “Thiên sứ” ở đây là NĂM CẢNH TƯỢNG giữa loài Người: đứa bé, người già, người bệnh, tội nhân, tử thi.
“Kinh này chỉ để doạ.” Điểm cốt lõi không phải cảnh khổ, mà là câu “tôi đã phóng dật” — và bài kệ kết nói về sự tỉnh ngộ, không nói về sự sợ hãi.
Một chỗ chữ nghĩa, xin ghi rõ. “Sông vôi” (khārodakā nadī) — nghĩa đen Pāli là sông nước kiềm ăn da (bản Anh: “Acid River”); “sông vôi” là lối dịch của Hoà thượng Minh Châu. Tương tự, “Châm thọ lâm” (simbalivana) nghĩa đen là rừng cây GÒN đầy gai. Chúng tôi giữ nguyên chữ của ngài.

Phần VI · Dùng Trong Sinh Hoạt Đoàn

Ngành Oanh. Xin đừng kể phần Địa ngục. Chỉ kể năm Thiên sứ và hỏi: em có thấy ông bà già đi không? Thấy rồi em nghĩ gì?
Ngành Thiếu. Bàn về câu “tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật”: em có việc gì cứ hẹn mãi không?
Ngành Thanh và Huynh Trưởng. Bàn về chi tiết vua Yāma ao ước được làm người: mình đang cầm trong tay điều gì mà không dùng?

Phần VII · Câu Hỏi Thảo Luận

Năm Thiên sứ là năm cảnh tượng nào?
Vì sao người ấy nói “không thấy” Thiên sứ?
Câu đáp của người ấy là gì?
Vua Yāma ao ước điều gì?

✦

Nguồn

Nguyên văn Pāli chép từ ấn bản Mahāsaṅgīti — tệp dữ liệu gốc bilara-data của suttacentral.net, từng đoạn có đánh số. Bản tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-kheo Sujato. Bài này đã qua một lượt soi lại độc lập. Lượt soi ấy chỉ ra 3 chỗ cần xem lại; chỗ nào là lỗi thật thì chúng tôi đã sửa và ghi rõ ở Phần IV. Muốn đọc trọn bài kinh, xin xem nguyên văn ba thứ tiếng. Thấy chỗ nào khác ấn bản in, xin báo cho chúng tôi.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

G.Đ.P.T Huyền Quang