Kinh Ưu-Ba-Ly (MN 56) — Ý Nghiệp Tối Trọng

Phái Nigaṇṭha nói "phạt" và cho thân phạt là tối trọng. Đức Phật nói "nghiệp" và dạy Ý NGHIỆP mới là tối trọng. Đây là điểm phân thuỷ giữa hai đạo — và là bài kinh nổi tiếng nhất về nghiệp.

Phần I · Xuất Xứ

Bộ — Trung Bộ Kinh, bài 56
Nơi chốn — Nālandā, rừng Pāvārikamba
Nhân vật — Nigaṇṭha Dīghatapassi, gia chủ Upāli, và Nigaṇṭha Nātaputta
Chữ khoá — daṇḍa (phạt) đối lại kamma (nghiệp); và cetanā (cố ý)

✦

Phần II · Bài Kinh Nói Gì

Kinh Ưu-ba-ly là một trong những bài kinh nổi tiếng nhất về đề tài NGHIỆP và Ý. Mở đầu, Nigaṇṭha Dīghatapassi đến hầu Thế Tôn. Thế Tôn hỏi phái Nigaṇṭha chủ trương bao nhiêu thứ để tác thành ác nghiệp. Dīghatapassi đáp: phái ông không nói "nghiệp" mà nói "phạt" (daṇḍa), gồm ba: thân phạt, khẩu phạt, ý phạt; và thân phạt là tối trọng. Ngược lại, Thế Tôn dạy Như Lai nói "nghiệp" (kamma), cũng có ba: thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp; và Ý NGHIỆP mới là tối trọng. Đây là điểm phân thủy giữa Phật giáo và Kỳ-na giáo: đạo Phật lấy tác ý làm gốc của nghiệp. Dīghatapassi về thuật lại. Nigaṇṭha Nātaputta tán thán, còn gia chủ Upāli xin đi "luận chiến" với Sa-môn Gotama, hùng hổ ví mình như lực sĩ kéo tới giật lui, như voi sáu mươi tuổi chơi trò phun nước. Dīghatapassi ba lần can ngăn vì e Upāli bị "huyễn thuật lôi cuốn", nhưng Nātaputta vẫn cho đi. Gặp Thế Tôn, Upāli hứa "đàm luận y cứ trên sự thật". Thế Tôn lần lượt nêu bốn trường hợp — người Nigaṇṭha bệnh chết vì từ chối nước lạnh nên sanh cõi Ý Trước thiên; vị giữ bốn chế giới vô ý giết sinh vật nhỏ thì không thành đại tội, nhưng cố ý thì thành; một người cầm kiếm không thể tàn sát cả Nālandā trong một sát na, mà một vị có thần thông với tâm sân hận thì thiêu được cả mười, hai mươi Nālandā; các rừng Daṇḍaka, Kāliṅga, Mejjha, Mātaṅga hoang phế vì tâm sân hận của các ẩn sĩ. Mỗi lần, chính Upāli tự trả lời ngược lại chủ trương "thân phạt tối trọng" của mình. Upāli hoan hỷ, ba lần xin quy y Tam Bảo. Thế Tôn còn dặn ông hãy chín chắn suy tư, và vẫn tiếp tục cúng dường các vị Nigaṇṭha như xưa — một cử chỉ khoan dung khiến Upāli càng bội phần cảm phục. Nghe thuận thứ thuyết pháp, pháp nhãn ly trần khởi lên nơi ông. Về nhà, ông đóng cửa với Nigaṇṭha. Nātaputta đến trách, Upāli đáp bằng ví dụ con khỉ nhuộm và cặp áo mới, rồi tuyên đọc bài kệ dài tán thán Thế Tôn. Không kham nổi, Nātaputta thổ ra huyết nóng.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

1. Duyên khởi tại Nālandā — Thế Tôn ở rừng Pāvārikamba, Nālandā. Nigaṇṭha Dīghatapassi khất thực xong đến hầu, được Thế Tôn mời ngồi. (SC 1–4)
2. Đàm thoại Thế Tôn – Dīghatapassi: 'phạt' và 'nghiệp' — Nigaṇṭha chủ trương ba loại phạt, thân phạt tối trọng. Thế Tôn chủ trương ba loại nghiệp, ý nghiệp tối trọng. Mỗi bên xác nhận quan điểm ba lần. (SC 5–35)
3. Dīghatapassi tường thuật; Upāli xin đi luận chiến — Nātaputta tán thán Dīghatapassi. Upāli tuyên bố sẽ kéo tới giật lui Sa-môn Gotama bằng lời nói. Dīghatapassi ba lần can ngăn vì sợ 'huyễn thuật lôi cuốn'; Nātaputta vẫn cho đi. (SC 36–52)
4. Upāli đến gặp Thế Tôn; giao ước y cứ trên sự thật — Upāli hỏi lại cuộc đàm thoại, vẫn khen thân phạt tối trọng. Thế Tôn đặt điều kiện: 'nếu Ông có thể đàm luận y cứ trên sự thật'. (SC 53–62)
5. Bốn ví dụ khiến Upāli tự bác bỏ chủ trương của mình — (a) Người Nigaṇṭha bệnh từ chối nước lạnh, mệnh chung, tái sanh cõi Manosatta vì chấp trước ý; (b) vị giữ bốn chế giới vô ý giết sinh vật nhỏ — không cố ý thì không phải đại tội, cố ý mới là đại tội, và ý thức ấy thuộc ý phạt; (c) người cầm kiếm không thể tàn sát Nālandā, còn vị có thần thông với tâm sân hận thiêu được nhiều Nālandā; (d) các rừng Daṇḍaka, Kāliṅga, Mejjha, Mātaṅga hoang phế vì tâm sân hận các ẩn sĩ. Sau mỗi lần Thế Tôn nhắc: 'Lời nói trước của Ông không phù hợp lời nói sau'. (SC 63–87)
6. Upāli ba lần quy y; Thế Tôn khuyên chín chắn suy tư và vẫn cúng dường Nigaṇṭha — Upāli thú nhận đã hoan hỷ ngay từ ví dụ đầu tiên, xin quy y. Thế Tôn dạy 'hãy chín chắn suy tư'. Rồi dạy gia đình ông từ lâu là giếng nước mưa nguồn cho các Nigaṇṭha, hãy tiếp tục cúng dường. Upāli quy y lần thứ hai, thứ ba. (SC 88–92)
7. Thuận thứ thuyết pháp — pháp nhãn khởi sanh — Thí, giới, sanh thiên, nguy hiểm của dục, lợi ích xuất ly; rồi Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Pháp nhãn ly trần khởi lên nơi Upāli. (SC 93–95)
8. Upāli đóng cửa với các Nigaṇṭha — Ông dặn người giữ cửa; Dīghatapassi rồi Nātaputta cùng đại chúng đến, bị chận ngoài ngưỡng cửa; Upāli ngồi chỗ tối thượng, mời Nātaputta ngồi. (SC 96–132)
9. Ví dụ con khỉ nhuộm và cặp áo mới — Khung truyện xin kể đủ kẻo ví dụ khó hiểu: một Bà-la-môn già có vợ trẻ, bà đòi mua cho một con khỉ con; ông đem khỉ đến thợ nhuộm Rattapāṇi nhờ nhuộm, đập, chải cho đẹp. Thợ nhuộm đáp rằng con khỉ ấy chịu được nhuộm nhưng không chịu nổi đập và chải — nó sẽ rách nát. Còn một cặp áo mới thì chịu được cả ba. Cũng vậy, lời của Nigaṇṭha Nāṭaputta chỉ đẹp với người ngu, không chịu nổi khi bị hỏi vặn; còn lời Thế Tôn thì chịu được cả ba (SC 134).
10. Bài kệ tán thán Thế Tôn và kết thúc — Upāli chắp tay hướng về Thế Tôn, đọc mười bài kệ, mỗi bài kết bằng 'Tôi thật chính là, Đệ tử Thế Tôn'. Ví dụ vòng hoa nhiều loại hoa. Nigaṇṭha Nātaputta không kham nổi lời tán thán, thổ ra huyết nóng. (SC 135–150)

Phần III · Đoạn Trích

Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.

MN 56.4 (SC 24–28)

Tīṇi kho ahaṁ, tapassi, kammāni paññapemi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, seyyathidaṁ—kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammanti. … manokammaṁ mahāsāvajjataraṁ paññapemi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, no tathā kāyakammaṁ, no tathā vacīkammanti.

—Này Tapassi, Ta chủ trương có ba loại nghiệp để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp, tức là thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp. […] Này Tapassi, ba loại nghiệp này, được chia chẻ như vậy, được phân biệt như vậy, Ta chủ trương ý nghiệp là tối trọng, để tác thành ác ý, để diễn tiến ác nghiệp, thân nghiệp không bằng được, khẩu nghiệp không bằng được.

“I describe three kinds of deed for performing bad deeds: physical deeds, verbal deeds, and mental deeds.” […] “I describe mental deeds as being the most blameworthy for performing bad deeds, not so much physical deeds or verbal deeds.”

MN 56.10 (SC 61–62)

Sace kho tvaṁ, gahapati, sacce patiṭṭhāya manteyyāsi siyā no ettha kathāsallāpoti. Sacce ahaṁ, bhante, patiṭṭhāya mantessāmi; hotu no ettha kathāsallāpoti.

—Này Gia chủ, nếu Ông có thể đàm luận y cứ trên sự thật, thời ở đây, có thể có cuộc đàm thoại giữa chúng ta.
—Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận y cứ trên sự thật. Mong rằng ở đây có cuộc đàm thoại giữa chúng ta.

“Householder, so long as you debate on the basis of truth, we can have some discussion about this.” “I will debate on the basis of truth, sir. Let us have some discussion about this.”

MN 56.12 (SC 67–72)

“Asañcetanikaṁ, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto no mahāsāvajjaṁ paññapetī”ti. “Sace pana, gahapati, cetetī”ti? “Mahāsāvajjaṁ, bhante, hotī”ti. “Cetanaṁ pana, gahapati, nigaṇṭho nāṭaputto kismiṁ paññapetī”ti? “Manodaṇḍasmiṁ, bhante”ti.

—Bạch Thế Tôn, vì không cố ý, nên Nigaṇṭha Nātaputta xem không phải là một đại tội.
—Này Gia chủ, nếu người ấy có cố ý thời như thế nào?
—Bạch Thế Tôn, là một đại tội.
—Này Gia chủ, ý thức (ấy), Nigaṇṭha Nātaputta xem thuộc về loại gì?
—Bạch Thế Tôn thuộc về ý phạt.

“Sir, the Jain Ñātika says that unintentional acts are not very blameworthy.” — “But if they are intentional?” — “Then they are very blameworthy.” — “But where does the Jain Ñātika say that intention is classified?” — “In the mental rod, sir.”

MN 56.15 (SC 88)

Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante. Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

Bạch Thế Tôn, với ví dụ đầu tiên, con đã hoan hỷ, con đã thỏa mãn. […] Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện, trình bày, giải thích. Vậy nay con quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng.

“Sir, I was already delighted and satisfied by the Buddha’s very first simile. … Excellent, sir! Excellent! As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.”

MN 56.16 (SC 89)

Anuviccakāraṁ kho, gahapati, karohi, anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotīti.

—Này Gia chủ, hãy chín chắn suy tư. Chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông.

“Householder, you should act after careful consideration. It’s good for well-known people such as yourself to act after careful consideration.”

MN 56.17 (SC 91)

Dīgharattaṁ kho te, gahapati, nigaṇṭhānaṁ opānabhūtaṁ kulaṁ yena nesaṁ upagatānaṁ piṇḍakaṁ dātabbaṁ maññeyyāsīti.

—Này Gia chủ, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Nigaṇṭha. Hãy cúng dường các món ăn cho những ai đến với Ông!

“For a long time now, householder, your family has been a well-spring of support for the Jain ascetics. You should consider giving to them when they come.”

MN 56.18 (SC 93)

Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya; evameva upālissa gahapatissa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.

Cũng như một tấm vải thuần bạch, các chấm đen được gột rửa rất dễ thấm màu nhuộm, cũng vậy, chính tại chỗ ngồi ấy, pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên với gia chủ Upāli: “Phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều bị tiêu diệt”.

Just as a clean cloth rid of stains would properly absorb dye, in that very seat the stainless, immaculate vision of the Dhamma arose in Upāli: “Everything that is liable to arise is liable to cease.”

MN 56.27 (SC 134)

Evameva kho, bhante, bālānaṁ nigaṇṭhānaṁ vādo raṅgakkhamo hi kho bālānaṁ no paṇḍitānaṁ, no anuyogakkhamo, no vimajjanakkhamo. … Evameva kho, bhante, tassa bhagavato vādo arahato sammāsambuddhassa raṅgakkhamo ceva paṇḍitānaṁ no bālānaṁ, anuyogakkhamo ca vimajjanakkhamo cāti.

“Này Tôn giả, con khỉ con đực này có thể nhuộm được, nhưng không có thể đập được, ủi được, không có thể làm thành mềm dịu”. Cũng vậy, thưa Tôn giả, là lý thuyết của những Nigaṇṭha ngu si, lý thuyết này có thể ăn nhuộm đối với những người ngu si, chớ không ăn nhuộm đối với người có trí. […] Cũng vậy, thưa Tôn giả, là lý thuyết của Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, có thể ăn nhuộm đối với người có trí, không phải đối với người ngu si, có thể đập được, ủi được, và có thể khiến trở thành mềm dịu.

‘Sir, this monkey can endure a dying, but not a pounding or a pressing.’ In the same way, the doctrine of the foolish Jains looks fine initially—for fools, not for the astute—but can’t endure being scrutinized or pressed. … In the same way, the doctrine of the Buddha looks fine initially—for the astute, not for fools—and it can endure being scrutinized and pressed.

MN 56.29 (SC 138)

Dhīrassa vigatamohassa, Pabhinnakhīlassa vijitavijayassa; Anīghassa susamacittassa, Vuddhasīlassa sādhupaññassa; Vesamantarassa vimalassa, Bhagavato tassa sāvakohamasmi.

Bậc Trí sáng suốt,
Ðoạn trừ si ám.
Phá tan hoang vu,
Chiến thắng địch quân.
Ðau khổ đoạn diệt,
Tâm an bình tĩnh.
Giới đức trưởng thành,
Tuệ đức viên minh.
Phiền não nội tịnh,
Rời trần ly cấu.
Tôi thật chính là,
Ðệ tử Thế Tôn.

The attentive one, free of delusion, with hard-heartedness dissolved, victor in battle; he’s untroubled and very even-minded, with the virtue of an elder and the wisdom of a saint, immaculate in the midst of it all: he is the Buddha, and I am his disciple.

MN 56.31 (SC 150)

Atha kho nigaṇṭhassa nāṭaputtassa bhagavato sakkāraṁ asahamānassa tattheva uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggacchīti.

Vì Nigaṇṭha Nātaputta không thể nghe lời tán thán Thế Tôn, nên ngay tại chỗ ấy đã thổ ra huyết nóng.

Unable to bear this honor paid to the Buddha, the Jain Ñātika spewed hot blood from his mouth there and then.

Phần IV · Thuật Ngữ & Giảng Giải

Chữ Pāli	Nghĩa	Ghi chú
kamma	nghiệp — hành động có tác ý (thân, khẩu, ý)	Thế Tôn dùng chữ 'nghiệp'; phái Nigaṇṭha dùng chữ 'phạt'.
daṇḍa	phạt — 'cây gậy', chủ trương của Nigaṇṭha Nātaputta thay cho chữ nghiệp	HT. Thích Minh Châu dịch là 'phạt'; Sujato dịch 'rod'.
manokamma	ý nghiệp — nghiệp thuộc về tâm ý	Được Thế Tôn xác nhận là tối trọng (mahāsāvajjatara).
kāyakamma / vacīkamma	thân nghiệp / khẩu nghiệp
mahāsāvajjatara	tối trọng, đáng chê trách hơn cả
Nigaṇṭha	Ly Hệ Phái — phái tu khổ hạnh của Nigaṇṭha Nātaputta (Kỳ-na giáo)
Nigaṇṭha Nātaputta	giáo chủ Ly Hệ Phái, tức Mahāvīra trong Kỳ-na giáo
gahapati	gia chủ — cư sĩ tại gia có gia sản
dhammacakkhu	pháp nhãn — mắt thấy pháp, chứng quả Dự Lưu	'virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ' — pháp nhãn xa trần ly cấu.
anupubbikathā	thuận thứ thuyết pháp — thí, giới, sanh thiên, nguy hiểm của dục, lợi ích xuất ly
anuviccakāra	chín chắn suy tư trước khi hành động
saraṇaṁ gacchāmi	con xin quy y
upāsaka	cư sĩ nam
māyā / āvaṭṭanī māyā	huyễn thuật / huyễn thuật lôi cuốn (cải hóa)	Lời buộc tội của Dīghatapassi; Upāli sau đó đáp lại rằng huyễn thuật ấy thật vi diệu.
cetanā (ý cố ý)	tác ý	Chữ cetanā CÓ xuất hiện trong kinh này — mn56:12.6 “cetetī” và mn56:12.8 “Cetanaṁ” — và chính là trục của đoạn MN 56.12; Hoà thượng Minh Châu dịch là “cố ý” và “ý thức (ấy)”. Ghi chú cũ của chúng tôi nói chữ này không xuất hiện là SAI; lượt soi lại đã sửa.

Bài kinh mở đầu bằng một câu hỏi về từ ngữ — mà từ ngữ ấy chứa cả một cái thấy. Phái Nigaṇṭha không nói "nghiệp" mà nói "phạt" (daṇḍa): thân phạt, khẩu phạt, ý phạt — và thân phạt là tối trọng.

Thế Tôn dùng chữ khác. Như Lai nói "nghiệp" (kamma): thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp — và Ý NGHIỆP là tối trọng.

Khác nhau ở một chữ mà khác cả một đạo. "Phạt" thì nhìn vào cái đã làm ra bên ngoài. "Nghiệp" thì nhìn vào tác ý. Đạo Phật lấy tác ý làm gốc.

Gia chủ Upāli xin đi luận chiến, và ông rất hùng hổ. Ông ví mình như lực sĩ kéo tới giật lui, như voi sáu mươi tuổi lội xuống hồ chơi trò sāṇadhovika — nghĩa đen là "trò rửa gai, rửa sợi gai", thường được diễn thoáng là "trò phun nước".

Và Dīghatapassi ba lần can ngăn. Ông sợ Upāli bị "huyễn thuật lôi cuốn". Nātaputta vẫn cho đi. Ba lần can là chi tiết kinh cố ý ghi.

Chỗ then chốt là đoạn hỏi về cố ý. Upāli nhận rằng làm KHÔNG cố ý thì không thành đại tội; làm CÓ cố ý thì thành đại tội. Thế Tôn hỏi tiếp: vậy phái ông xếp "cố ý" vào đâu? — "Vào ý phạt, bạch Ngài."

Câu trả lời ấy tự bác bỏ chủ trương của chính ông. Nếu cố ý mới thành đại tội, và cố ý thuộc về ý — thì ý mới là tối trọng, không phải thân. Thế Tôn không cần nói thêm câu nào.

Xin thưa một chỗ chúng tôi đã sửa trên trang này. Bản nháp ghi rằng "chữ cetanā không xuất hiện trong bản kinh này" — SAI. Chữ ấy có mặt ngay ở đoạn này (cetetī, Cetanaṁ), và chính là trục của cả đoạn. Hoà thượng Minh Châu dịch là "cố ý" và "ý thức (ấy)".

Upāli xin quy y — và phản ứng của Thế Tôn mới là bài học lớn nhất bài kinh. Ngài khuyên ông hãy chín chắn suy tư, vì "người trứ danh như ông cần phải suy tư kỹ". Ngài không vội nhận.

Và lời dặn thứ hai còn đẹp hơn. Ngài dạy Upāli vẫn tiếp tục cúng dường các vị Nigaṇṭha như trước. Đổi đạo không có nghĩa là quay lưng với thầy cũ.

Ví dụ cuối bài xin kể đủ khung truyện kẻo khó hiểu. Một Bà-la-môn già có vợ trẻ; bà đòi mua một con khỉ con. Ông đem khỉ đến thợ nhuộm Rattapāṇi nhờ nhuộm, đập, chải cho đẹp. Thợ nhuộm đáp: con khỉ chịu được nhuộm, nhưng không chịu nổi đập và chải — nó sẽ rách nát.

Còn một cặp áo mới thì chịu được cả ba. Cũng vậy: lời của Nigaṇṭha Nātaputta chỉ đẹp với người ngu, không chịu nổi khi bị hỏi vặn; lời Thế Tôn thì chịu được cả ba.

Phần V · Chỗ Thường Hiểu Lầm

"Nghiệp là việc đã làm." Kinh lấy tác ý làm gốc.
"Quy y rồi thì bỏ hết thầy cũ." Thế Tôn dạy cứ cúng dường như trước.
"Phật vui khi có người theo." Ngài khuyên suy nghĩ kỹ đã.

Phần VI · Dùng Trong Sinh Hoạt Đoàn

Ngành Oanh. Kể chuyện con khỉ và cặp áo mới.
Ngành Thiếu. Hỏi: lỡ tay làm vỡ và cố ý làm vỡ — khác nhau chỗ nào?
Ngành Thanh & Huynh Trưởng. Bàn về cách Thế Tôn đối xử với thầy cũ của Upāli — bài học bao dung.

Phần VII · Câu Hỏi Thảo Luận

“Phạt” và “nghiệp” khác nhau thế nào?
Câu trả lời nào khiến Upāli tự bác bỏ mình?
Thế Tôn dặn Upāli hai điều gì?
Ví dụ con khỉ dạy điều gì?

✦

Nguồn

Nguyên văn Pāli chép từ ấn bản Mahāsaṅgīti — tệp dữ liệu gốc bilara-data của suttacentral.net, từng đoạn có đánh số. Bản tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-kheo Sujato. Bài này đã qua một lượt soi lại độc lập. Lượt soi ấy chỉ ra 5 chỗ cần xem lại; chỗ nào là lỗi thật thì chúng tôi đã sửa và ghi rõ ở Phần IV. Muốn đọc trọn bài kinh, xin xem nguyên văn ba thứ tiếng. Thấy chỗ nào khác ấn bản in, xin báo cho chúng tôi.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

G.Đ.P.T Huyền Quang