Kinh Tùy Chuyển Thế Giới

TÁM pháp thế gian tùy chuyển thế giới, và thế giới tùy chuyển theo tám pháp ấy — bốn cặp đối nhau: được và mất, vinh và nhục, khen và chê, sướng và khổ. Không ai thoát khỏi. Cái Thế Tôn dạy KHÔNG phải là tránh, mà là THẤY RÕ TÁNH BIẾN DIỆT của chúng.

• Bộ — Tăng Chi Bộ, Chương Tám Pháp, kinh 5
• Phẩm — Từ (Mettāvagga)
• Nơi chốn — kinh không ghi; Thế Tôn dạy thẳng
• Đọc kèm — AN 8.6 (bản thứ hai, có thêm phần phân biệt kẻ vô văn và bậc Thánh đệ tử)

Đây là bài kinh rất ngắn nhưng được trích tụng nhiều bậc nhất trong Tăng Chi Bộ, thường gọi là kinh "Tám Pháp Thế Gian" (aṭṭha lokadhammā). Thế Tôn dạy rằng có tám pháp thế gian xoay chuyển thế giới, và thế giới cũng xoay chuyển theo tám pháp ấy. Tám pháp gồm bốn cặp đối nhau: lợi dưỡng và không lợi dưỡng, danh vọng và không danh vọng, tán thán và chỉ trích, lạc và khổ. Không ai sống trong đời mà thoát khỏi tám điều này; chúng đến rồi đi, không do ta muốn hay không muốn. Phần sau kinh là bài kệ. Bài kệ nêu rõ tám pháp ấy là vô thường, không thường hằng, chịu biến diệt. Người có chánh niệm và có trí thì quán thấy tánh biến diệt ấy, nên khi gặp pháp khả ái tâm không dao động, khi gặp pháp không khả ái tâm không sân hận. Nhờ vậy mà mọi sự thuận (ưa thích chạy theo) và nghịch (chống đối ghét bỏ) đều được tiêu tan, không còn. Vị ấy biết được con đường không trần cấu, không sầu, chơn chánh biết sanh hữu và đi đến bờ bên kia. Với Huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, bài kinh này rất thiết thực trong sinh hoạt: khi được khen, được đông đoàn sinh, được tán thán thì đừng lên; khi bị chê, bị hiểu lầm, gặp khó khăn thì đừng xuống. Điểm mấu chốt Phật dạy không phải là tránh tám pháp thế gian (không thể tránh), mà là thấy rõ tánh vô thường của chúng để tâm không bị chúng lôi kéo. Đây là nền tảng của hạnh xả (upekkhā) trong đời sống hằng ngày, và cũng là bài kinh nên dạy cho các em ngành Thiếu, ngành Thanh khi bàn về nhẫn nhục và tinh thần phụng sự vô cầu.

Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn

• 1. Lời tuyên thuyết mở đầu — Thế Tôn tuyên bố tám pháp thế gian tùy chuyển thế giới, và thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian ấy, rồi hỏi: Thế nào là tám?
• 2. Liệt kê tám pháp thế gian — Bốn cặp: lợi dưỡng và không lợi dưỡng, danh vọng và không danh vọng, tán thán và chỉ trích, lạc và khổ. Sau đó lặp lại câu tuyên thuyết để kết phần văn xuôi.
• 3. Bài kệ: tám pháp là vô thường — Kệ nhắc lại tám pháp và xác định chúng vô thường, không thường hằng, chịu biến diệt.
• 4. Bài kệ: bậc trí chánh niệm quán biến diệt — Người có chánh niệm, có trí quán tánh biến diệt; pháp khả ái không làm tâm dao động, pháp không khả ái không khiến sân hận.
• 5. Bài kệ: thuận nghịch tiêu tan, đến bờ bên kia — Thuận và nghịch đều tiêu tan không còn; sau khi biết con đường không trần cấu, không sầu, vị ấy chơn chánh biết sanh hữu và đi đến bờ bên kia.

Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.

Xin thưa bài kinh này ngắn, mà con nghĩ là một trong những bài được tụng và trích nhiều nhất của cả Tăng Chi Bộ.

Câu mở đầu đã hay: “TÁM PHÁP THẾ GIAN này TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI. THẾ GIỚI TÙY CHUYỂN theo tám pháp thế gian này.”