Một Thiên nhân đến bạch Thế Tôn BẢY pháp không đưa Tỷ-kheo đến ĐỌA LẠC — và cả bảy đều là sự TÔN KÍNH: kính Đạo Sư, Pháp, Tăng, HỌC TẬP, ĐỊNH, KHÔNG PHÓNG DẬT, và NGHINH ĐÓN.
Phần I · Xuất Xứ- Bộ — Tăng Chi Bộ, Chương Bảy Pháp, kinh 32
- Phẩm — Chư Thiên (Devatāvagga)
- Nơi chốn — Jetavana (rừng Kỳ-đà), lúc đêm đã gần mãn
- Đọc kèm — AN 6.32 (sáu pháp không thối đọa, cùng một khuôn)
AN 7.32 là một bài kinh rất ngắn nằm trong Phẩm Chư Thiên (Devatāvagga) của Tăng Chi Bộ, chương Bảy Pháp. Bối cảnh: vào lúc đêm đã gần mãn, một vị Thiên nhân với dung sắc thù thắng chiếu sáng toàn vùng Jetavana (rừng Kỳ-đà) đi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên, và trình bày bảy pháp "không đưa Tỷ-kheo đến đọa lạc" — tức bảy điều giữ cho người tu không bị thối chuyển. Bảy pháp ấy đều là bảy sự TÔN KÍNH (gārava): tôn kính bậc Ðạo Sư, tôn kính Pháp, tôn kính chúng Tăng, tôn kính học tập (giới học), tôn kính định, tôn kính không phóng dật, và tôn kính nghinh đón (paṭisanthāra — sự tiếp đãi, đón tiếp thân thiện). Bậc Ðạo Sư chấp nhận. Rồi vị Thiên nhân với ý nghĩ “Bậc Ðạo Sư đã chấp nhận ta”, thân phía hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ. Sáng hôm sau, Thế Tôn thuật lại toàn bộ sự việc cho các Tỷ-kheo nghe, lặp lại nguyên vẹn bảy pháp ấy, rồi kết lại bằng một bài kệ: người kính trọng Ðạo Sư, kính trọng Pháp và Tăng, kính trọng định, nhiệt tâm, chí thành kính học tập, kính trọng không phóng dật và chí thành kính nghinh đón thì "không thể bị đọa lạc, Tỷ-kheo gần Niết-bàn". Ý nghĩa cho Huynh Trưởng và đoàn sinh: bài kinh gói gọn nếp sống không thối chuyển vào một chữ "kính". Kính không phải là hình thức lễ nghi bên ngoài, mà là thái độ trân trọng đối với Tam Bảo, với sự học, với công phu định tâm, với hạnh không buông lung, và cả với cách đối đãi tiếp đón huynh đệ. Đáng lưu ý là "nghinh đón" (tiếp đãi nhau) được đặt ngang hàng với định và học — tinh thần hòa kính trong đoàn thể cũng là một pháp giữ cho đạo nghiệp không lui sụt.
Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn
- 1. Thiên nhân đến Jetavana lúc đêm gần mãn — Một Thiên nhân với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Jetavana, đi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên (đoạn 1.1).
- 2. Thiên nhân nói bảy pháp không đưa đến đọa lạc; Thế Tôn chấp nhận — Bảy pháp: tôn kính bậc Ðạo Sư, tôn kính Pháp, tôn kính chúng Tăng, tôn kính học tập, tôn kính định, tôn kính không phóng dật, tôn kính nghinh đón. Bậc Ðạo Sư chấp nhận; Thiên nhân với ý nghĩ “Bậc Ðạo Sư đã chấp nhận ta”, thân phía hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ (đoạn 2.1-2.7).
- 3. Sáng hôm sau Thế Tôn thuật lại cho các Tỷ-kheo — Sau khi đêm ấy đã qua, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo và lặp lại nguyên vẹn lời vị Thiên nhân cùng bảy pháp ấy (đoạn 3.1-3.8).
- 4. Bài kệ kết — Kệ tóm bảy sự tôn kính và kết: không thể bị đọa lạc, Tỷ-kheo gần Niết-bàn (đoạn 4.1-5.4).
Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.
| Chữ Pāli | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|
| appamāda | không phóng dật, không buông lung | Chữ đặt tên cho bài kinh: Appamādagārava — tôn kính sự không phóng dật. |
| gārava / gāravatā | sự tôn kính, kính trọng | HT. Minh Châu dịch là 'tôn kính', 'kính trọng'; Sujato: respect. |
| aparihāna | không thối chuyển, không đọa lạc | aparihānāya saṁvattanti — 'không đưa Tỷ-kheo đến đọa lạc'. |
| paṭisanthāra | nghinh đón, sự tiếp đãi thân thiện | Sujato: hospitality. |
| samādhi | định | Sujato: immersion. |
| sikkhā | học tập, sự học (giới - định - tuệ) | Sujato: the training. |
| devatā | Thiên nhân, vị trời | |
| nibbāna | Niết-bàn | nibbānasseva santike — 'Tỷ-kheo gần Niết-bàn'. |
| ātāpī | nhiệt tâm, tinh cần |
Xin thưa bài kinh này cùng một khuôn với AN 6.32 mà anh chị em đã đọc — cũng một Thiên nhân đến lúc đêm gần mãn, cũng chói sáng toàn vùng Jetavana.
Nhưng ở đây là BẢY pháp, và có thêm một pháp rất đáng để ý so với bài kia.
Bảy pháp KHÔNG ĐƯA TỶ-KHEO ĐẾN ĐỌA LẠC ấy là:
(1) TÔN KÍNH BẬC ĐẠO SƯ. (2) TÔN KÍNH PHÁP. (3) TÔN KÍNH CHÚNG TĂNG.
(4) TÔN KÍNH HỌC TẬP (sikkhā — sự tu học: giới, định, tuệ).
(5) TÔN KÍNH ĐỊNH (samādhi).
(6) TÔN KÍNH KHÔNG PHÓNG DẬT (appamāda).
(7) TÔN KÍNH NGHINH ĐÓN (paṭisanthāra — sự tiếp đãi, đón tiếp thân thiện).
Xin thưa so với AN 6.32 thì bài này THÊM MỘT pháp: TÔN KÍNH ĐỊNH. Sáu pháp kia giữ nguyên.
Và cả bảy đều dùng chung một chữ: GĀRAVA — sự TÔN KÍNH.
Xin thưa con thấy chỗ này rất đáng ngẫm, và xin nói cho rõ. Kinh KHÔNG nói “hãy tu định”, “hãy đừng phóng dật”. Kinh nói hãy TÔN KÍNH định, TÔN KÍNH sự không phóng dật.
Nghĩa là: trước khi làm được, hãy TRÂN TRỌNG việc ấy đã. Người chưa ngồi thiền được lâu mà biết quý giờ ngồi thiền thì đã khác người xem thường nó.
Và pháp thứ bảy vẫn là chỗ bất ngờ nhất, y như ở AN 6.32.
PAṬISANTHĀRA — “NGHINH ĐÓN”: sự tiếp đãi, đón tiếp nhau cho thân thiện. Được đặt NGANG HÀNG với ĐỊNH và với HỌC TẬP.
Xin thưa điều ấy rất đáng nhắc trong đoàn thể: cách mình ĐÓN NHAU cũng là một pháp giữ cho đạo nghiệp KHÔNG LUI SỤT.
Thế Tôn chấp nhận lời vị Thiên nhân. Vị ấy với ý nghĩ “Bậc Đạo Sư đã chấp nhận ta”, thân phía hữu hướng về Ngài rồi BIẾN MẤT TẠI CHỖ.
Sáng hôm sau, Thế Tôn THUẬT LẠI NGUYÊN VẸN cho các Tỷ-kheo — không nói “Ta dạy”, mà kể lại lời người khác.
Kinh kết bằng bài kệ, rất dễ thuộc: “Kính trọng bậc Đạo Sư, / Kính trọng Pháp và Tăng, / Kính trọng ĐỊNH, NHIỆT TÂM, / Chí thành kính HỌC TẬP, / Kính trọng KHÔNG PHÓNG DẬT, / Chí thành kính NGHINH ĐÓN, / KHÔNG THỂ BỊ ĐỌA LẠC, / TỶ-KHEO GẦN NIẾT-BÀN.”
Xin thưa lời cuối cho anh chị em. Bài kinh gói cả nếp sống không thối chuyển vào MỘT CHỮ: KÍNH.
Và kính KHÔNG phải là hình thức lễ nghi bên ngoài — là thái độ TRÂN TRỌNG: với Tam Bảo, với sự học, với công phu định tâm, với hạnh không buông lung, và với cả cách đối đãi tiếp đón huynh đệ.
Xin thưa một điều về trang, con phải nói rõ chứ không sửa thầm. Bản dựng đầu viết “Thế Tôn IM LẶNG chấp nhận” và “vị Thiên nhân ĐẢNH LỄ, thân phía hữu hướng về Ngài”.
Chúng con đã TỰ TẢI LẠI bản Minh Châu và đếm tận nơi: chữ “im lặng” KHÔNG xuất hiện lần nào trong bài, và ở câu ấy bản Việt cũng KHÔNG có chữ “đảnh lễ”. Hai chữ thêm vào đã được bỏ. Các ô trích thì vẫn chép đúng nguyên văn từ đầu — chỗ sai chỉ nằm ở phần tóm tắt và bố cục do trang soạn.
Phần V · Chỗ Thường Hiểu Lầm- “Bảy pháp này là bảy việc phải làm.” Cả bảy đều là GĀRAVA — sự TÔN KÍNH. Kinh dạy TRÂN TRỌNG việc ấy, không chỉ làm việc ấy.
- “Nghinh đón chỉ là phép lịch sự.” Kinh đặt paṭisanthāra NGANG HÀNG với ĐỊNH và HỌC TẬP, và nói thiếu thì ĐỌA LẠC.
- “Bài này giống hệt AN 6.32.” Khác một điểm: bài này THÊM “TÔN KÍNH ĐỊNH”, thành bảy pháp.
- “Lời này do Đức Phật nói ra.” Bảy pháp do một THIÊN NHÂN thưa lên; Thế Tôn chấp nhận rồi thuật lại nguyên vẹn.
- Ngành Oanh. Dạy pháp thứ bảy cho cụ thể: bạn mới tới thì ra đón, chào cho vui.
- Ngành Thiếu. Học thuộc bài kệ tám câu — gọn và đủ cả bảy pháp.
- Ngành Thanh và Huynh Trưởng. Soi chữ KÍNH: mình có TRÂN TRỌNG giờ tọa thiền không, dù ngồi chưa được lâu? Và bàn pháp thứ bảy cùng với AN 6.32.
- Ai nói ra bảy pháp này?
- Bảy sự tôn kính là gì?
- Bài này khác AN 6.32 ở điểm nào?
- “Nghinh đón” nghĩa là gì?
- Bài kệ kết hứa điều gì?
Nguyên văn Pāli chép từ ấn bản Mahāsaṅgīti — tệp dữ liệu gốc bilara-data của suttacentral.net, từng đoạn có đánh số. Bản tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-kheo Sujato. Bài này đã qua một lượt soi lại độc lập. Muốn đọc trọn bài kinh, xin xem nguyên văn ba thứ tiếng. Thấy chỗ nào khác ấn bản in, xin báo cho chúng tôi.
