BẢY PHÁP KHÔNG LÀM CHO SUY GIẢM, Thế Tôn dạy cho người Licchavī tại điện thờ Sārandada — họp mặt đều đặn, hoà hợp, giữ nội quy, kính bậc trưởng thượng, giữ phẩm hạnh, gìn nơi thờ tự, hộ trì người tu hành.
Phần I · Xuất Xứ- Bộ — Tăng Chi Bộ, Chương Bảy Pháp, kinh 21
- Phẩm — Vajjī (Vajjisattakavagga)
- Nơi chốn — giữa dân chúng Vajjī, tại điện thờ Sārandada
- Đọc kèm — DN 16 (Đại Bát Niết Bàn, cùng bảy pháp ấy)
Kinh Sārandada (AN 7.21) ghi lại lời Thế Tôn dạy cho nhiều người Licchavì tại điện thờ Sàrandada, xứ Vajjì. Ngài nói: "Này các Licchavì, Ta sẽ giảng cho các Ông bảy pháp không làm cho suy giảm", rồi lần lượt nêu bảy điều. Một là dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo. Hai là tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm việc trong niệm đoàn kết. Ba là không ban hành những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở xưa. Bốn là tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì và nghe theo lời dạy của những vị này. Năm là không bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ, và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình. Sáu là tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các cúng lễ đã cúng từ trước đúng với quy pháp. Bảy là bảo hộ, che chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán, khiến các vị chưa đến sẽ đến trong xứ và các vị đã đến được sống an lạc. Sau mỗi pháp, Thế Tôn đều lặp lại câu điệp khúc: "dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm" (vuddhiyeva… pāṭikaṅkhā, no parihāni). Cuối kinh, Ngài kết luận: chừng nào bảy pháp này còn tồn tại giữa dân Vajjì và dân Vajjì còn được thấy sống theo bảy pháp ấy, thì họ còn lớn mạnh, không bị suy giảm. Với Huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, bài kinh này thường được dẫn như bảy nguyên tắc giữ cho một tập thể bền vững: họp mặt đều đặn, hòa hợp, tôn trọng nội quy truyền thống, kính trọng bậc trưởng thượng, giữ gìn phẩm hạnh, gìn giữ nơi thờ tự và hộ trì người tu hành.
Bố cục bài kinhTheo đúng thứ tự trong kinh văn
- 1. Duyên khởi — Thế Tôn trú giữa dân chúng Vajjì, tại điện thờ Sàrandada; nhiều người Licchavì đến đảnh lễ và ngồi xuống một bên. Thế Tôn hứa khả sẽ giảng bảy pháp không làm cho suy giảm; các vị Licchavì vâng đáp.
- 2. Bảy pháp không làm cho suy giảm — Thế Tôn nêu câu hỏi "thế nào là bảy pháp không làm cho suy giảm?" rồi lần lượt trình bày bảy điều: (1) thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo; (2) tụ họp, giải tán và làm việc trong niệm đoàn kết; (3) không ban hành luật lệ chưa được ban hành, không hủy bỏ luật lệ đã ban hành, sống đúng truyền thống thuở xưa; (4) tôn kính cúng dường và nghe theo lời các bậc trưởng lão Vajjì; (5) không bắt cóc cưỡng ép phụ nữ, thiếu nữ; (6) tôn kính cúng dường các tự miếu trong và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các cúng lễ đúng quy pháp; (7) bảo hộ, che chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán. Mỗi điều đều kết bằng câu "dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm".
- 3. Lời kết — Chừng nào bảy pháp không làm suy giảm này còn tồn tại giữa dân Vajjì, và dân Vajjì còn được thấy sống giữa bảy pháp ấy, thời dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.
Mỗi đoạn ghi nguyên văn Pāli, rồi bản Việt, rồi bản tiếng Anh. Số bên trái là số đoạn trong kinh, để đối chiếu được.
| Chữ Pāli | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|
| aparihāniyā dhammā | Bảy pháp không làm cho suy giảm | Bản Anh của Sujato: "principles that prevent decline". |
| parihāni | Suy giảm, thối thất | |
| vuddhi | Lớn mạnh, tăng trưởng | |
| pāṭikaṅkhā | Điều có thể chờ đợi, có thể mong đợi (sẽ xảy đến) | |
| samagga | Hòa hợp, đoàn kết | HT. Minh Châu dịch "trong niệm đoàn kết". |
| sannipāta | Sự tụ họp, hội họp | |
| vajjimahallakā | Các bậc trưởng lão của dân Vajjì | |
| cetiya | Điện thờ, tự miếu | Sārandada cetiya: điện thờ Sàrandada. |
| arahant | A-la-hán, bậc đã hoàn toàn giải thoát | |
| licchavī | Người Licchavì, một tộc trong liên bang Vajjì | |
| dhammikā rakkhāvaraṇagutti | Sự bảo hộ, che chở, ủng hộ đúng pháp |
Xin thưa bảy pháp này rất quen — anh chị em đã gặp trong Kinh Đại Bát Niết Bàn (DN 16). Ở đây Thế Tôn dạy thẳng cho người Licchavī, tức dạy cho NGƯỜI ĐỜI về việc giữ một TẬP THỂ.
MỘT — thường hay TỤ HỌP, và tụ họp ĐÔNG ĐẢO.
Xin thưa điều thứ nhất mà đơn giản vậy thôi: gặp nhau đều, và gặp cho đủ mặt. Một đoàn bắt đầu rã KHÔNG phải từ lúc cãi nhau — mà từ lúc THƯA DẦN NGƯỜI ĐI HỌP.
HAI — “tụ họp trong NIỆM ĐOÀN KẾT, giải tán trong NIỆM ĐOÀN KẾT, và LÀM VIỆC trong niệm đoàn kết”.
Xin để ý BA vế: lúc HỌP, lúc TAN, và lúc LÀM. Hoà lúc họp thì dễ; hoà lúc TAN mới khó — vì lúc tan là lúc người ta nói với nhau ngoài cửa.
BA — “KHÔNG ban hành những luật lệ KHÔNG được ban hành, KHÔNG hủy bỏ những luật lệ ĐÃ được ban hành, sống đúng với TRUYỀN THỐNG… như đã ban hành thuở xưa”.
BỐN — tôn kính, cúng dường các bậc TRƯỞNG LÃO, và NGHE THEO lời dạy của những vị này.
Xin thưa vế “NGHE THEO” mới là chỗ nặng: kính mà không nghe thì chưa đủ.
NĂM — “KHÔNG bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ, và thiếu nữ VAJJĪ phải sống với mình”.
Xin thưa chữ “VAJJĪ” ở đây không thừa: kinh đang nói về cách người trong một nước đối xử với người CỦA CHÍNH NƯỚC MÌNH — giữ phẩm hạnh NGAY TRONG NHÀ.
SÁU — tôn kính, cúng dường các TỰ MIẾU ở trong và ngoài tỉnh thành, KHÔNG bỏ phế các cúng lễ đã cúng từ trước.
BẢY — “BẢO HỘ, CHE CHỞ, ỦNG HỘ ĐÚNG PHÁP các vị A-la-hán”, khiến vị chưa đến SẼ ĐẾN trong xứ, và vị đã đến ĐƯỢC SỐNG AN LẠC.
Xin thưa điều thứ bảy có hai vế rất khéo: “vị chưa đến sẽ đến” và “vị đã đến được sống an lạc” — một vế nhìn tới trước, một vế giữ cái đang có.
Và sau MỖI pháp, Thế Tôn đều lặp lại đúng một câu: “dân Vajjī sẽ được LỚN MẠNH, KHÔNG BỊ SUY GIẢM”.
Xin thưa lời cuối cho anh chị em Huynh Trưởng. Bài này hợp nhất để đọc trong buổi họp đầu năm của Ban Huynh Trưởng — vì bảy pháp ấy đọc ra gần như là một bản nội quy.
Và xin để ý chỗ kết: Thế Tôn nói “cho đến khi nào bảy pháp này còn TỒN TẠI… và dân chúng còn ĐƯỢC THẤY sống theo bảy pháp ấy”. KHÔNG phải chỉ CÓ nội quy là đủ — phải THẤY người ta sống theo.
Xin thưa một ghi nhận về trang, không dám sửa thầm. Câu tóm lược pháp thứ năm lúc đầu ghi “…những phụ nữ, thiếu nữ phải sống với mình”, tức BỎ MẤT chữ “Vajjì”. Nguyên văn của Hoà thượng là “…những phụ nữ, và thiếu nữ VAJJÌ phải sống với mình”. Chúng con đã tải lại bản Minh Châu, đọc tận nơi rồi chép cho khớp — vì chữ ấy không thừa: nó cho thấy kinh đang nói về người CỦA CHÍNH NƯỚC MÌNH.
Phần V · Chỗ Thường Hiểu Lầm- “Bảy pháp này chỉ dành cho chúng Tăng.” Ở đây Thế Tôn dạy thẳng cho người Licchavī — tức người đời, về việc giữ một tập thể.
- “Hoà hợp là đừng cãi nhau.” Kinh nêu BA vế: hoà lúc HỌP, lúc TAN, và lúc LÀM VIỆC.
- “Kính bậc trưởng thượng là đủ.” Kinh thêm vế “và NGHE THEO lời dạy của những vị này”.
- “Điều thứ năm là chuyện xưa, nay không còn.” Chữ “Vajjī” cho thấy đây là cách đối xử với NGƯỜI TRONG NHÀ mình — chuyện nào thời cũng có.
- “Có nội quy là tập thể bền.” Kinh kết: phải còn TỒN TẠI và còn ĐƯỢC THẤY sống theo — không phải chỉ chép ra giấy.
- Ngành Oanh. Chỉ dạy hai điều đầu: đi họp cho đều, và hoà thuận với nhau.
- Ngành Thiếu. Học đủ bảy, và đối chiếu với nội quy của đoàn mình.
- Ngành Thanh và Huynh Trưởng. Đọc trong buổi họp đầu năm. Bàn: hoà lúc TAN họp khó ở chỗ nào? Và “được thấy sống theo” nghĩa là gì?
- Thế Tôn dạy bảy pháp này cho ai?
- Pháp thứ hai có mấy vế?
- Pháp thứ tư đòi thêm điều gì ngoài sự tôn kính?
- Pháp thứ bảy có hai vế nào?
- Câu kết của kinh đòi hỏi điều gì?
Nguyên văn Pāli chép từ ấn bản Mahāsaṅgīti — tệp dữ liệu gốc bilara-data của suttacentral.net, từng đoạn có đánh số. Bản tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-kheo Sujato. Bài này đã qua một lượt soi lại độc lập. Lượt soi ấy chỉ ra 1 chỗ cần xem lại; chỗ nào là lỗi thật thì chúng tôi đã sửa và ghi rõ ở Phần IV. Muốn đọc trọn bài kinh, xin xem nguyên văn ba thứ tiếng. Thấy chỗ nào khác ấn bản in, xin báo cho chúng tôi.
