Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Buổi Bố-tát chỉ tụng được khi cả chúng đều thanh tịnh. Nếu có vị biết rõ một vị khác đang có lỗi chưa sám hối, vị ấy được quyền yêu cầu dừng buổi tụng. Chương này chép ai được dừng, dừng thế nào, và cách ngăn người dùng quyền ấy để hại nhau.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Hợp Phần (Khandhaka) › Tiểu Phẩm (Cūḷavagga)
- Chương — Chương thứ 9 trong 12 chương Tiểu Phẩm
- Trong Hợp Phần — Hợp Phần có 22 chương: Đại Phẩm 10 + Tiểu Phẩm 12
- Tên Pāli — Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhaka
- Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch
Quyền dừng buổi tụngMột quyền mạnh, nên phải có hàng rào
Đây là một quyền rất mạnh: một người có thể dừng cả buổi lễ của toàn chúng. Vì mạnh nên luật dựng hàng rào ngay: người nêu phải nói rõ thấy, nghe, hay nghi; phải nêu đúng tội gì; và phải sẵn sàng chịu xét ngược nếu nêu bừa.
Chương liệt kê rõ những trường hợp nêu không hợp lệ: nêu vì giận, nêu mà không có căn cứ, nêu tội mà mình cũng đang phạm. Trong những trường hợp ấy, buổi tụng vẫn tiến hành và người nêu bị xét.
Điều kiện của một lời nêu hợp lệThiếu một điều thì buổi tụng vẫn tiếp tục
| Điều kiện | Nội dung |
|---|---|
| Có căn cứ | Phải nói rõ mình thấy, nghe, hay nghi |
| Nêu đúng tội | Phải nêu cụ thể tội gì, không nói chung chung |
| Đúng lúc | Nêu trước khi bắt đầu tụng, không cắt ngang giữa chừng tùy tiện |
| Không vì giận | Nêu vì giữ chúng thanh tịnh, không vì thù riêng |
| Bản thân trong sạch về điều ấy | Không nêu tội mà chính mình cũng đang phạm |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- Quyền càng mạnh thì hàng rào càng dày. Đây là nguyên tắc chung của Vinaya, và chương này là ví dụ rõ nhất: cho một người quyền dừng cả chúng, rồi lập tức dựng năm điều kiện quanh quyền ấy.
- Nêu bừa thì bị xét ngược. Người nêu không đứng ngoài. Đây là chỗ ngăn việc dùng lời tố cáo làm vũ khí.
- “Nghi” cũng nêu được. Không đòi bằng chứng chắc chắn. Nhưng phải nói rõ là mình đang nghi, không được nói như đã biết chắc.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Ban Huynh Trưởng — Nguyên tắc người tố cáo cũng phải chịu xét nên có trong cách xử của đoàn — nó ngăn việc dùng lời tố để hạ nhau.
- Bậc Định · Bậc Lực — Bàn về việc nói rõ “tôi thấy”, “tôi nghe”, hay “tôi nghi” — ba mức rất khác nhau mà người ta hay nhập làm một.
- Ngành Thiếu — Một ý: nói “em nghi” khác với nói “em biết chắc”; phải nói đúng mức mình biết.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Vì sao một người lại được quyền dừng cả buổi lễ của toàn chúng?
- Ba mức “thấy — nghe — nghi” khác nhau thế nào? Vì sao phải nói rõ mình đang ở mức nào?
- Người tố cáo cũng phải chịu xét. Điều đó ngăn được chuyện gì?
Đọc tiếp phần nào
Tiểu Phẩm còn nhiều chương nữa, bàn tiếp về cách xử việc và nếp sống trong chúng.
Xem mục lục Tạng LuậtCấu trúc Hợp Phần — 22 chương, gồm Đại Phẩm 10 chương và Tiểu Phẩm 12 chương — đối chiếu bài Vinaya Piṭaka trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này tóm lược nội dung chương, không chép lại chính văn.
