Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Chương cuối Đại Phẩm kể một chuyện buồn: tại thành Kosambī, Tăng chúng chia làm hai phe vì một việc rất nhỏ. Đức Phật khuyên can, hai bên không nghe. Ngài lặng lẽ bỏ vào rừng ở một mình. Chương này là chỗ Tạng Luật nói thẳng nhất về cái giá của sự chia rẽ.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Hợp Phần (Khandhaka) › Đại Phẩm (Mahāvagga)
- Chương — Chương thứ 10 trong 10 chương Đại Phẩm
- Trong Hợp Phần — Hợp Phần có 22 chương: Đại Phẩm 10 + Tiểu Phẩm 12
- Tên Pāli — Kosambakakkhandhaka
- Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch
Chuyện bắt đầu từ đâuMột chậu nước để quên trong nhà tắm
Đầu đuôi nhỏ tới mức khó tin: một vị để quên nước rửa trong nhà tắm. Một vị khác cho đó là lỗi; vị kia cho là không, vì không cố ý. Hai bên tranh nhau, rồi kéo theo đồ chúng, rồi thành hai phe không chịu làm Bố-tát chung. Một chậu nước làm vỡ cả một tăng chúng.
Đức Phật ba lần khuyên can, kể cả chuyện tiền thân vua Dīghāvu — người từ bỏ báo thù để chấm dứt hận thù. Hai bên vẫn không nghe. Ngài liền bỏ đi, vào rừng Pārileyyaka sống một mình, có con voi và con khỉ hầu. Người tại gia ở Kosambī thấy vậy thì ngưng cúng dường — và chính điều đó buộc hai phe phải quay lại với nhau.
Diễn biếnTừ chậu nước tới lúc hòa hợp lại
| Bước | Việc xảy ra |
|---|---|
| Khởi sự | Một vị để quên nước rửa trong nhà tắm |
| Thành tranh chấp | Một bên cho là lỗi, một bên cho là không cố ý nên không lỗi |
| Chia phe | Đồ chúng hai bên theo nhau, không làm Bố-tát chung |
| Khuyên can | Đức Phật ba lần khuyên, kể chuyện vua Dīghāvu bỏ báo thù |
| Ngài rời đi | Vào rừng Pārileyyaka sống một mình |
| Người tại gia lên tiếng | Ngưng cúng dường cả hai phe |
| Hòa hợp lại | Hai bên nhận lỗi, làm phép hòa hợp, thỉnh Đức Phật trở về |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- Chuyện nhỏ mới là chuyện nguy. Không phải bất đồng lớn làm vỡ chúng, mà là một việc nhỏ không ai chịu nhường. Chương này chép đúng điều ấy để đời sau nhớ.
- Người tại gia có tiếng nói. Chính việc ngưng cúng dường mới làm hai phe tỉnh ra. Tăng đoàn và người tại gia nương nhau — đây là chỗ thấy rõ nhất.
- Đức Phật không dùng quyền để dẹp. Ngài khuyên ba lần rồi lặng lẽ đi. Không ra lệnh, không phân xử ai đúng. Cách ấy khó, nhưng để hai bên tự thấy.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Câu Chuyện Dưới Cờ — Đây là một trong những chuyện đáng kể nhất cho đoàn: chuyện chậu nước làm vỡ một tăng chúng.
- Ban Huynh Trưởng — Bài học rất thiết thân: giận nhau vì việc nhỏ mà không ai chịu nhường thì cả đoàn chịu hậu quả.
- Ngành Thiếu — Chuyện vua Dīghāvu — bỏ báo thù để dứt hận thù — hợp với ngành Thiếu.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Vì sao một việc nhỏ như chậu nước lại chia đôi được cả một tăng chúng?
- Đức Phật khuyên ba lần rồi bỏ đi thay vì ra lệnh. Vì sao Ngài chọn cách ấy?
- Trong đoàn, có việc nhỏ nào đang làm hai người giận nhau lâu rồi không?
Đọc tiếp phần nào
Hợp Phần còn Tiểu Phẩm mười hai chương nữa, bàn về cách xử việc và nếp sống trong chúng.
Xem mục lục Tạng LuậtCấu trúc Hợp Phần — 22 chương, gồm Đại Phẩm 10 chương và Tiểu Phẩm 12 chương — đối chiếu bài Vinaya Piṭaka trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này tóm lược nội dung chương, không chép lại chính văn.
