G.Đ.P.T Huyền Quang Phật Pháp · Tam Tạng Kinh Điển TẠNG LUẬT · ĐẠI PHẨM · CHƯƠNG 5 / 10
TẠNG LUẬT · ĐẠI PHẨM · CHƯƠNG 5 / 10

Chương Da Thú — Giày Dép Và Đồ Dùng Bằng Da

Cammakkhandhaka — chương 5 của Đại Phẩm (Mahāvagga)

Tam TạngTạng LuậtChương Da Thú

Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.

Cả một chương chỉ để nói về giày dép và đồ dùng bằng da. Nghe rất vụn, nhưng đây lại là chương cho thấy rõ nhất cách Vinaya làm việc: một việc xảy ra, có người thắc mắc, Đức Phật ra quy định, rồi hoàn cảnh khác lại xin nới, và quy định được sửa cho vừa.

Nhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch

  • Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
  • Phần — Hợp Phần (Khandhaka) › Đại Phẩm (Mahāvagga)
  • Chương — Chương thứ 5 trong 10 chương Đại Phẩm
  • Trong Hợp Phần — Hợp Phần có 22 chương: Đại Phẩm 10 + Tiểu Phẩm 12
  • Tên PāliCammakkhandhaka
  • Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch

Một chương nhỏ, một bài học lớn về cách chế luậtChế — nới — chế lại

Mạch chuyện trong chương lặp đi lặp lại một khuôn: có vị dùng dép quá cầu kỳ, nhiều màu, có tiếng kêu; người đời chê; Đức Phật cấm. Rồi có vị chân đau, đường sỏi đá; xin dùng dép dày; Ngài cho phép trong hoàn cảnh ấy. Chế rồi nới, nới rồi chế lại cho vừa.

Chương cũng chép chuyện Soṇa Koḷivisa — vị Tỳ-kheo chân mềm, tu tinh tấn tới nứt chân chảy máu mà vẫn chưa đắc. Đức Phật dạy vị ấy bằng ví dụ cây đàn: dây căng quá thì đứt, chùng quá thì không kêu; phải vừa. Đây là một trong những đoạn nổi tiếng nhất của Tạng Luật.

Những việc chương này bànTừ dép tới xe cộ

ViệcNội dung
Dép cầu kỳKhông dùng dép nhiều màu, dép trang trí, dép có tiếng kêu
Dép nhiều lớpBan đầu cấm, sau cho phép ở vùng biên địa đường sỏi đá
Da thúKhông dùng da thú lớn làm đồ nằm hoặc đồ trang sức
Xe cộKhông đi xe, trừ khi bệnh — sau có nới cho một số trường hợp
Chuyện Soṇa KoḷivisaVí dụ cây đàn: tinh tấn phải vừa, không căng không chùng
Vùng biên địaMột số quy định được nới ở nơi xa, ít Tăng, khí hậu khác

Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn

  • Ví dụ cây đàn nằm ở Tạng Luật, không phải Tạng Kinh. Nhiều người tưởng đoạn này ở trong một bài kinh. Thật ra nó nằm ngay trong chương về giày dép — vì hoàn cảnh sinh ra nó là đôi chân rướm máu của Soṇa.
  • “Vùng biên địa” là một khái niệm quan trọng. Luật nhìn nhận rằng nơi xa, khí hậu khác, ít Tăng thì một số quy định phải nới. Đây là gốc cho việc áp dụng giới luật ở các xứ ngoài Ấn Độ — kể cả ở Hoa Kỳ ngày nay.
  • Vụn không có nghĩa là không quan trọng. Chính vì chép cả chuyện đôi dép mà ta biết được cách Đức Phật chế luật: luôn từ việc thật, luôn sửa được.

Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới

  • Câu Chuyện Dưới CờVí dụ cây đàn là một trong những chuyện hay nhất để dạy về sự vừa phải trong tu học và trong học hành.
  • Bậc Trì · Bậc Định — Bàn về khái niệm “vùng biên địa”: sinh hoạt GĐPT ở Hoa Kỳ khác ở Việt Nam thế nào, và đâu là chỗ nới được, đâu là chỗ không.
  • Ngành Oanh — Kể chuyện cây đàn: gắng quá thì mệt, lười quá thì không xong, phải vừa.

Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án

  • Vì sao ví dụ cây đàn lại nằm trong một chương nói về giày dép?
  • “Vùng biên địa” cho phép nới một số quy định. Ở Hoa Kỳ, điều đó nên hiểu thế nào?
  • Trong việc học và tu, em thấy mình đang căng quá hay chùng quá?
Học tiếp

Đọc tiếp phần nào

Hợp Phần còn Tiểu Phẩm mười hai chương nữa, bàn về cách xử việc và nếp sống trong chúng.

Xem mục lục Tạng Luật

Cấu trúc Hợp Phần — 22 chương, gồm Đại Phẩm 10 chương và Tiểu Phẩm 12 chương — đối chiếu bài Vinaya Piṭaka trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này tóm lược nội dung chương, không chép lại chính văn.