Đây là giới luật của người xuất gia. Đoàn sinh và Huynh Trưởng là cư sĩ, không thọ những giới này. Đọc để hiểu và kính trọng nếp sống của chư Tăng Ni, và để học cái tinh thần đứng sau mỗi điều luật — chứ không phải để đem áp vào sinh hoạt đoàn.
Chương này lập ra một nếp mà Tăng đoàn giữ cho tới nay: mỗi nửa tháng, tất cả các vị trong cùng một ranh giới phải ngồi lại tụng Giới Bổn. Ai có lỗi thì sám hối trước khi tụng. Không được vắng mặt; nếu bệnh thì phải gửi lời trình.
Phần I · Xuất XứNhóm này nằm ở đâu trong Tam TạngVị trí, số giới và bản dịch
- Tạng — Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)
- Phần — Hợp Phần (Khandhaka) › Đại Phẩm (Mahāvagga)
- Chương — Chương thứ 2 trong 10 chương Đại Phẩm
- Trong Hợp Phần — Hợp Phần có 22 chương: Đại Phẩm 10 + Tiểu Phẩm 12
- Tên Pāli — Uposathakkhandhaka
- Bản Việt — Tỳ-khưu Indacanda dịch
Bố-tát để làm gìKhông phải nghi lễ, mà là phép kiểm lại
Bố-tát không phải một buổi lễ trang trí. Đó là phép kiểm lại: đọc lại toàn bộ giới, tới mỗi nhóm thì hỏi ba lần “trong đây có ai không thanh tịnh chăng?”. Ai im lặng là tự nhận mình trong sạch. Cố ý im lặng khi biết mình có lỗi thì thành tội nói dối.
Chương cũng lập ra khái niệm ranh giới (sīmā): một vùng đất được Tăng chúng ấn định, trong đó mọi vị phải cùng làm Bố-tát. Nhờ có ranh giới rõ mà không ai lấy cớ “tôi không thuộc chúng này” để tránh mặt.
Những việc chương này lập raNếp còn giữ tới nay
| Việc | Nội dung |
|---|---|
| Ngày Bố-tát | Ngày mười bốn hoặc rằm, và ngày cuối tháng âm lịch |
| Ranh giới (sīmā) | Vùng đất Tăng chúng ấn định — trong ranh giới thì cùng làm một Bố-tát |
| Sám hối trước khi tụng | Có lỗi thì phải sám hối xong mới được dự |
| Hỏi ba lần | Tới mỗi nhóm giới, hỏi ba lần xem có ai không thanh tịnh |
| Gửi lời trình | Vị bệnh không dự được thì phải nhờ vị khác trình hộ |
| Khi chúng ít | Có phép rút gọn khi chỉ có hai ba vị, hoặc chỉ có một vị |
Ba điều dễ hiểu lệchĐọc kỹ chỗ này rồi hãy đọc chính văn
- Im lặng ở đây là một lời tuyên bố. Không phải im vì không có gì để nói, mà im để xác nhận mình trong sạch. Vì vậy im lặng sai sự thật mới thành tội.
- Ranh giới là một sáng kiến tổ chức. Nó giải quyết một bài toán rất thực: khi chúng đông và ở rải rác thì lấy gì làm đơn vị sinh hoạt? Câu trả lời là ranh giới địa lý, không phải danh sách người.
- Có phép cho mọi số lượng. Bốn vị trở lên thì tụng đủ; hai ba vị thì trình với nhau; một vị thì tự chú nguyện. Luật không bỏ ai lại.
Học được gì từ nhóm giới nàyĐoàn sinh là cư sĩ — học tinh thần, không thọ giới
- Ban Huynh Trưởng — Đây là mẫu rất tốt cho buổi họp định kỳ: có lịch cố định, có phần kiểm lại việc đã làm, có chỗ để ai đó nói ra chỗ mình chưa tròn.
- Bậc Trì — Giải thích vì sao chùa Nam Tông có ngày Bố-tát, và vì sao Phật tử tại gia thọ Bát Quan Trai vào những ngày ấy.
- Ngành Thiếu — Một ý: mỗi tháng ngồi lại một lần nhìn lại mình đã làm được gì, còn thiếu gì.
Câu hỏi để hỏi các emKhông có câu nào chỉ có một đáp án
- Vì sao im lặng lại được coi là một lời tuyên bố mình trong sạch?
- Ranh giới địa lý làm đơn vị sinh hoạt — cách ấy hay ở chỗ nào?
- Đoàn mình có buổi nào để mọi người nhìn lại và nói ra chỗ chưa tròn không?
Đọc tiếp phần nào
Hợp Phần còn Tiểu Phẩm mười hai chương nữa, bàn về cách xử việc và nếp sống trong chúng.
Xem mục lục Tạng LuậtCấu trúc Hợp Phần — 22 chương, gồm Đại Phẩm 10 chương và Tiểu Phẩm 12 chương — đối chiếu bài Vinaya Piṭaka trên Wikipedia tiếng Anh và mục The Vinaya Pitaka của Access to Insight. Bản Việt do Tỳ-khưu Indacanda dịch. Trang này tóm lược nội dung chương, không chép lại chính văn.
