Lễ Phát Chứng Chỉ Lên Bậc 2014 — Đêm Các Em Nhận Bằng
Một ngày sinh hoạt · tối 13/12/2014 · Ngành & Bậc Học
Nếu quý phụ huynh lần đầu xem trang này, đây là cách dễ hiểu nhất về Gia Đình Phật Tử: đoàn dạy các em theo từng Bậc, như nhà trường dạy theo từng lớp, và khi một em học xong một Bậc, cả đoàn dừng lại một tối thứ Bảy để nói điều ấy ra thành tiếng. Những tấm hình trên trang này chụp tối 13 tháng 12 năm 2014. Dấu giờ trên hình chạy từ bảy giờ rưỡi tới tám giờ rưỡi. Trong một giờ ấy, đoàn chào cờ Đoàn, tụng thời kinh thường lệ của Gia Đình Phật Tử dưới sự chủ lễ của Sư Cô Tịnh Ngọc, Cố Vấn Giáo Hạnh của đơn vị, nghe đọc chương trình từ một tấm bảng viết tay, rồi gọi từng em lên sân khấu nhận chứng chỉ của Bậc mình vừa học xong.
Chào cờ trước, rồi mới tới mọi việc khác
Buổi nào cũng mở đầu như thế, chiều Chủ Nhật thường hay đêm phát bằng: cờ Phật giáo, cờ Hoa Kỳ, cờ đoàn màu xanh lá, và mọi em đứng chắp tay. Em nào vào đoàn được ba tháng đã biết chỗ đứng của mình mà không cần ai nhắc.
Hãy nhìn tấm thứ hai và thứ ba. Không em nào nhìn máy ảnh. Em nhỏ bắt chước em lớn; em lớn bắt chước anh chị Huynh Trưởng đứng phía trước. Cả phương pháp của tổ chức nằm gọn trong một hàng áo lam: em học đứng nghiêm, học chào kính, học giữ im lặng một phút, không phải từ một bài giảng mà từ người bạn đứng cạnh đã học điều ấy năm trước.
Trước bàn Phật: lễ phát nguyện và lễ quy y
Trái: Sư Cô Tịnh Ngọc quỳ trước bàn Phật, tụng kinh cầu gia bị cho đơn vị; một em đứng bên bàn thờ để thỉnh chuông. Phải, nhìn từ xa hơn: hai em đứng hai bên bàn Phật, tấm bảng chương trình dựng bên trái sân khấu, năm sắc cờ dựng sau lưng tượng Phật. Để ý bình hoa: huệ trắng và lay-ơn đỏ, cách cắm quen thuộc mà quý phụ huynh chuẩn bị cho mỗi buổi lễ.
Tấm thứ hai và thứ ba: quý phụ huynh. Không ai ngồi. Các bậc cha mẹ đứng cuối hội trường suốt thời kinh, chắp tay, nhiều vị còn nguyên áo khoác và nón vì cái lạnh tháng Chạp. Tấm thứ tư: biểu ngữ trên đầu các em ghi “Đạo Phật là đạo của trí tuệ và giác ngộ.”
Người áo vàng quỳ giữa thảm là Sư Cô Tịnh Ngọc, Sư Cô Cố Vấn Giáo Hạnh của đơn vị Huyền Quang, người chủ lễ suốt buổi tối. Sau nghi thức chào cờ Đoàn và thời kinh thường lệ của Gia Đình Phật Tử, Sư Cô tụng kinh cầu gia bị cho đơn vị: cho các em, cho Huynh Trưởng, cho quý phụ huynh đang đứng cuối phòng.
Sư Cô Tịnh Ngọc là ai
Sư Cô Tịnh Ngọc — Tỳ-kheo-ni Thích Nữ Tịnh Ngọc, pháp danh Tâm Chánh, thế danh Phạm Thị Hoài Chân (22/11/1932 – 16/04/2025) — đã ở trong Gia Đình Phật Tử từ năm 1938, khi còn là một em Oanh Vũ ở chùa Từ Đàm, Huế. Sư Cô là Huynh Trưởng rất lâu trước khi xuất gia. Khi về Huyền Quang làm Cố Vấn Giáo Hạnh, Sư Cô mang theo cả hai: chiếc y, và bảy mươi năm biết rõ một em áo lam cần gì. Ai từng ở trong đơn vị đều nói cùng một câu, bằng cùng những chữ: Sư Cô thương các em đoàn sinh Gia Đình Phật Tử nhất trên đời. Những tấm hình trên trang này là tình thương ấy đang làm việc — quỳ trên thảm tụng kinh cho các em, rồi đứng trên sân khấu trao cho từng em một tờ giấy.
Sư Cô viên tịch ngày 16 tháng 4 năm 2025, trụ thế 93, hạ lạp 21. Lời nhắn nhủ sau cùng của Sư Cô với đơn vị, còn giữ trên trang tưởng niệm, chỉ có một câu: “Con cố gắng giúp đỡ và phát triển GĐPT Huyền Quang nha.” Trang này là một cách nhỏ để làm điều ấy.
Đọc trên trang nhà: Tiểu sử Sư Cô Thích Nữ Tịnh Ngọc · Ân đức Sư Cô mãi khắc ghi · Hình ảnh tưởng niệm
Tấm bảng chương trình (bên dưới) cho biết vì sao phần này đi trước phần phát bằng. Trước khi có em nào “lên Bậc”, hai việc khác đã diễn ra trước bàn Phật. Các em vào đoàn được ba tháng làm lễ phát nguyện, chính thức thành đoàn sinh. Các em sinh hoạt được sáu tháng làm lễ quy y Tam Bảo và thọ trì năm giới. Sau đó mới tới chứng chỉ các Bậc. Thứ tự ấy không phải ngẫu nhiên: trong Gia Đình Phật Tử, thuộc về đoàn trước, rồi giữ giới, rồi mới tới bài học.
Tấm bảng viết tay, ba dòng
Đêm ấy không ai in chương trình. Có người viết tay lên một tấm bảng trắng, bút xanh và bút đỏ, rồi dựng dưới chân bục đọc. Tấm hình không thật rõ, nhưng đọc được ba đề mục:
- Phát Nguyện — cho các em nhập Gia Đình Phật Tử và sinh hoạt ba tháng liên tục.
- Quy Y & Thọ Trì Năm Giới — cho các em sinh hoạt sáu tháng liên tục.
- Chứng Chỉ — bắt đầu từ Bậc Mở Mắt, Bậc đầu tiên của Ngành Oanh.
Tựa bảng ghi “Chương Trình Tu Học — Huyền Quang — 12·13·2014”. Tu học: vừa tu, vừa học. Không phải một trong hai.
Hai lời phát biểu, đều ngắn
Trước phần phát bằng, hai người cầm máy vi âm. Trước hết là Bác Thi — HTr. Tâm Chánh Đạo, Ngô Văn Thi, Gia Trưởng của đơn vị, nói lời cảm ơn quý phụ huynh và Ban Bảo Trợ đã giúp đỡ đơn vị trong thời gian qua: những chuyến xe, những bữa ăn, những khoản tiền không ai kể ra mà thiếu thì không việc gì chạy. Rồi tới chị Tâm Nguyên Quang — Nguyễn Lương Giang, trình bày thành tích sinh hoạt của các em trong năm: bài học, điểm danh, trại và các buổi lễ, và những Bậc đã học xong. Chị kết thúc bằng lời cảm ơn ba Huynh Trưởng đã dạy các em lên Bậc — HTr. Minh Hạnh, HTr. Diệu Thanh và HTr. Nguyên Kiệt — vì tờ chứng chỉ do đơn vị ký, nhưng được các em làm ra trong lớp học, từng Chủ Nhật một.
Lên sân khấu, từng em một
Sư Cô Tịnh Ngọc trao chứng chỉ cho một em, các em khác xếp hàng chờ, tay đã cầm bằng của mình. Bên trái, một Huynh Trưởng đội nón đoàn đọc tên em kế tiếp.
Các em lớn trước (Ngành Thiếu, tấm đầu), rồi tới các em nhỏ (Oanh Vũ, tấm hai và ba). Hãy nhìn cách các em Oanh Vũ cầm tờ chứng chỉ: hai tay, trước ngực, đúng như đã được dạy khi nhận bất cứ vật gì từ người lớn. Không ai phải nhắc.
Một tờ chứng chỉ của Gia Đình Phật Tử chỉ là một tờ giấy. Nó không đưa em nào vào đại học. Điều nó ghi nhận là một em đã ngồi trọn một năm học chiều Chủ Nhật, thuộc ý nghĩa huy hiệu hoa sen, biết lạy Phật, thuộc dăm ba chuyện tiền thân, và trả lời được câu hỏi về những điều ấy trước mặt một Huynh Trưởng. Lý do đoàn làm thành một buổi lễ, có cờ, có Sư Cô, có cha mẹ đứng cuối phòng, là để em hiểu rằng những người lớn trong đời em coi việc ấy đáng một buổi tối.
Các em đã học gì ở mỗi Bậc
Ngành Oanh (sáu tới mười hai tuổi) có bốn Bậc; Ngành Thiếu (mười hai tới mười tám) có bốn Bậc nữa. Tên gọi không phải để cho đẹp. Mỗi tên là một câu ngắn nói em đang ở đâu. Dưới đây là điều mỗi Bậc dạy tại Huyền Quang, kèm liên kết tới chính bài học, để quý phụ huynh đọc được đúng những gì con mình đã phải biết.
- Ngành Oanh · Bậc 1Mở MắtNăm đầu: mở mắt ra nhìn.
Ba Ngôi Báu, ý nghĩa huy hiệu hoa sen, luật của đoàn, và chuyện lòng hiếu của chim Oanh Vũ.
Đọc bài học → - Ngành Oanh · Bậc 2Chân CứngĐứng được bằng chân mình.
Sáu phép hòa kính, ý nghĩa chào kính, ý nghĩa màu Lam, và chuyện con voi hiếu nghĩa.
Đọc bài học → - Ngành Oanh · Bậc 3Cánh MềmCánh còn mềm, nhưng đã là cánh.
Lễ Phật và tụng niệm, em đến chùa, em niệm Phật, và chuyện hoàng tử nhẫn nhục hiếu thảo.
Đọc bài học → - Ngành Oanh · Bậc 4Tung BayMười hai tuổi, và rời tổ.
Năm hạnh của người Phật tử, em làm việc thiện, ý nghĩa ăn chay, và Đức Phật với La Hầu La.
Đọc bài học → - Ngành Thiếu · Bậc 1Hướng ThiệnQuay mặt về hướng đúng.
Lược sử Đức Phật Thích Ca, Ba Ngôi Báu giảng kỹ, Bốn Sự Thật Cao Thượng lần đầu, và cách một đoàn được tổ chức.
Đọc bài học → - Ngành Thiếu · Bậc 2Sơ ThiệnBắt đầu đi theo hướng ấy.
Chữ hiếu trong đạo Phật, ý nghĩa cờ Phật giáo, nghe pháp và lắng nghe, và chuyện vua Si Vi.
Đọc bài học → - Ngành Thiếu · Bậc 3Trung ThiệnĐược nửa đường, và nay đã thành nếp.
Bát Chánh Đạo, Năm Uẩn, Ba Dấu Ấn, lý nhân quả, lý nhân duyên sanh.
Đọc bài học → - Ngành Thiếu · Bậc 4Chánh ThiệnLàm điều lành không phải vì có ai đang nhìn.
Sáu Độ, thiện ác nghiệp báo, Mười Hai Nhân Duyên, và Bát Quan Trai.
Đọc bài học →
Đọc bốn Bậc Ngành Oanh liền nhau, quý vị sẽ thấy Bậc nào cũng có một chuyện về lòng hiếu: chim Oanh Vũ, con voi, hoàng tử, và sau cùng là Đức Phật với chính con trai mình. Trước khi một em ở Huyền Quang giảng được Bốn Sự Thật Cao Thượng rất lâu, em đã nghe bốn câu chuyện khác nhau mà điểm chung chỉ có một: người đầu tiên em mang ơn là cha mẹ. Đó là điều con em quý vị mang về nhà từ đoàn, dù em có nói ra được thành lời hay không.
Ba bài kinh cho một đêm phát bằng
Các em ở Huyền Quang học theo kinh điển Nguyên Thủy, tức tạng kinh Pāli mà trang nhà này có đủ. Ba đoạn dưới đây hợp với đêm ấy tới mức có thể đọc ngay từ bục.
1 · Vì sao lại có từng Bậc
“Trong Pháp và Luật này, có một tuần tự học tập, có một tuần tự công trình, có một tuần tự đạo lộ. Ví như một người huấn luyện ngựa thiện xảo, sau khi được một con ngựa hiền thiện, trước tiên luyện tập cho nó quen mang dây cương, rồi tập luyện cho nó quen các hạnh khác…”
Một vị Bà-la-môn làm nghề kế toán hỏi Đức Phật rằng con đường tu có thể bày ra từng bước như bậc thang lên lầu không. Đức Phật trả lời có, và lấy người huấn luyện ngựa làm hình ảnh. Mở Mắt trước Chân Cứng, Chân Cứng trước Cánh Mềm: đoàn không bịa ra chuyện lên Bậc. Đoàn lấy từ đây.
Kinh Gaṇaka Moggallāna (Trung Bộ 107) — đọc nguyên văn trên trang nhà
2 · Huynh Trưởng nợ em điều gì, và em nợ Huynh Trưởng điều gì
“Có năm cách đệ tử phụng dưỡng các bậc sư trưởng như phương Nam: đứng dậy để chào, hầu hạ thầy, hăng hái học tập, tự phục vụ thầy, chú tâm học hỏi nghề nghiệp. Được đệ tử phụng dưỡng như vậy, các bậc sư trưởng có lòng thương tưởng đến các đệ tử theo năm cách: huấn luyện đệ tử những gì mình đã được khéo huấn luyện; dạy cho bảo trì những gì mình được khéo bảo trì; dạy cho thuần thục các nghề nghiệp; khen đệ tử với các bạn bè quen thuộc; bảo đảm nghề nghiệp cho đệ tử về mọi mặt.”
Đây là đoạn kinh mà mọi Huynh Trưởng ở Huyền Quang phải được đo bằng, và mọi em cũng vậy. Hãy nhìn lại tấm hình trên sân khấu: Huynh Trưởng đọc tên các em chính là đang “khen đệ tử với các bạn bè quen thuộc”, trước mặt cha mẹ, thành tiếng. Còn các em đứng dậy chắp tay đầu buổi là đang làm điều thứ nhất trong năm điều của mình.
Kinh Giáo Thọ Thi-ca-la-việt (Trường Bộ 31) — đọc nguyên văn trên trang nhà
3 · Vì sao đáng những buổi chiều Chủ Nhật
“Người ít nghe kém học, lớn già như trâu đực; thịt nó tuy lớn lên, nhưng tuệ không tăng trưởng.”
Bốn câu, đủ ngắn để một em Oanh Vũ học thuộc, và là cả một lý lẽ cho đoàn. Một em sẽ lớn lên dù có tới đoàn ngày Chủ Nhật hay không. Có điều gì khác lớn lên cùng em hay không, tờ chứng chỉ nói về điều ấy.
Kinh Pháp Cú, kệ 152 — đọc nguyên văn trên trang nhà
Còn những chuyện kể các em nghe ở mỗi Bậc, chuyện tiền thân về chim hiếu, con voi và hoàng tử, trang nhà có một tập kể đúng như cách kể dưới cờ mỗi Chủ Nhật: Câu Chuyện Dưới Cờ.
Ban Huynh Trưởng đứng sau buổi lễ
Một buổi tối như thế nhìn từ cuối phòng thì đơn giản. Không đơn giản. Có người đã giữ sổ điểm danh suốt một năm để biết em nào đủ ba tháng, em nào đủ sáu tháng. Có người soạn chứng chỉ, viết bảng, cắm hoa, dựng cờ, và tập cho năm mươi em biết chỗ đứng. Đêm ấy đơn vị do Gia Trưởng Bác Thi — HTr. Tâm Chánh Đạo, Ngô Văn Thi dẫn đầu; bản tường trình sinh hoạt năm do HTr. Tâm Nguyên Quang — Nguyễn Lương Giang trình bày; còn chính các Bậc thì do HTr. Diệu Thanh — Trần Quang Lương Yến Tâm, HTr. Minh Hạnh — Lưu Đức Hồng Phúc và HTr. Nguyên Kiệt — Nguyễn Xuân Hoài Anh giảng dạy, dưới sự chứng minh của Sư Cô Tịnh Ngọc, Cố Vấn Giáo Hạnh của đơn vị. Cách làm của các anh chị đúng như đoạn kinh ở trên: huấn luyện các em những gì mình đã được huấn luyện, rồi khen các em trước mặt bạn bè. Buổi lễ chạy từ chào cờ tới tấm hình chung trong đúng một giờ, và đó là thời lượng mà một buổi lễ Gia Đình Phật Tử làm cho đúng phép phải có.
Cảm ơn quý phụ huynh, cảm ơn Ban Bảo Trợ
Xin nhìn thêm một lần những tấm hình cuối hội trường. Mỗi em trên sân khấu có mặt ở đó là vì, chừng năm mươi buổi chiều Chủ Nhật liên tiếp, có người đã chở em tới chùa, ngồi đợi, rồi chở em về. Huynh Trưởng dạy một giờ mỗi tuần. Cha mẹ dạy một trăm sáu mươi bảy giờ còn lại. Xin cảm ơn quý phụ huynh đã tin cậy gửi con em cho Ban Huynh Trưởng Huyền Quang. Đêm ấy Bác Gia Trưởng đã nói điều này thành tiếng trước cả hội trường; trang này chỉ chép lại.
Và xin cảm ơn Ban Bảo Trợ, những vị đã lo hoa, lo chứng chỉ, lo in ấn và cả ngàn việc nhỏ để một buổi tối như thế không tốn của các gia đình một đồng nào: đoàn cảm ơn quý vị. Không có quý vị thì không có tấm hình nào trên trang này.
- Đoàn sinh hoạt chiều Chủ Nhật tại Trung Tâm Thích Quảng Đức, San Bernardino. Nhận em mới quanh năm; ba tháng đầu là để em quen chân.
- Từ sáu tuổi vào Oanh Vũ; từ mười hai tuổi vào Ngành Thiếu. Bậc đi theo em, không đi theo lịch.
- Mọi bài học của mọi Bậc đều có trên trang nhà, tiếng Việt và tiếng Anh, để quý vị theo dõi ở nhà.
Những tấm hình cuối
Tám giờ rưỡi. Cả nhà lên sân khấu, các em nhỏ nhất ngồi xếp bằng phía trước, Huynh Trưởng đứng hai bên rìa, chứng chỉ vẫn còn trên tay. Rồi ghế được xếp lại, đèn tắt, và Chủ Nhật sau, bài học của Bậc kế tiếp bắt đầu.
Bữa cơm tối, và lời chúc an lạc
Buổi lễ khép lại một khóa học — lễ kết khóa — và khép lại theo cách Huyền Quang vẫn thích: bằng bữa ăn. Sau tấm hình cuối, hội trường biến thành phòng ăn. Quý thầy cô Trường Việt Ngữ ngồi chung với phụ huynh, Huynh Trưởng bưng khay, và những em mười phút trước còn đứng thẳng tắp trên sân khấu thì nay chạy quanh các bàn. Không ai nhớ đêm ấy ăn món gì. Ai cũng nhớ là rất an lạc — chữ mà đơn vị dùng cho một buổi tối diễn ra đúng như nó phải diễn ra.
Lời chúc cho mọi người có mặt đêm ấy, và mọi người đang đọc
“Vui thay, chúng ta sống, không hận, giữa hận thù! Giữa những người thù hận, ta sống, không hận thù! Vui thay, chúng ta sống, không bệnh giữa ốm đau! Giữa những người bệnh hoạn, ta sống, không ốm đau. Vui thay, chúng ta sống, không rộn giữa rộn ràng; giữa những người rộn ràng, ta sống, không rộn ràng.”
Kinh Pháp Cú, kệ 197–199 — đọc nguyên văn trên trang nhà
“Mong mọi loài chúng sanh, được an lạc, an ổn; mong chúng chứng đạt được hạnh phúc và an lạc. Mong tất cả những ai hữu tình có mạng sống, kẻ yếu hay kẻ mạnh, không bỏ sót một ai, kẻ dài hay kẻ lớn, trung thấp, loài lớn, nhỏ; loài được thấy, không thấy, loài sống xa, không xa, các loài hiện đang sống, các loài sẽ được sanh — mong mọi loài chúng sanh sống hạnh phúc an lạc.”
Kinh Từ Bi (Khuddakapāṭha 9) — đọc nguyên văn trên trang nhà
Đó là lời chúc của trang này: gửi các em đã đứng trên sân khấu đêm ấy và nay đã lớn, gửi quý phụ huynh đã chở các em đi, gửi Ban Bảo Trợ, gửi các Huynh Trưởng đã dạy, gửi hương linh Sư Cô Tịnh Ngọc, người chủ lễ đêm ấy và đã viên tịch năm 2025, và gửi mọi gia đình đang đọc trang này trong lúc cân nhắc có nên đưa con tới đoàn ngày Chủ Nhật hay không — chúc tất cả sống an lạc.
Trọn bộ hình — 44 tấm
Đủ mọi tấm của đêm hôm ấy, theo thứ tự chụp, cho những gia đình có mặt. Bấm vào hình để phóng lớn; phím mũi tên hay vuốt để sang tấm kế.
Đọc thêm, ngay trên trang nhà
- Tiểu Sử Sư Cô Thích Nữ Tịnh Ngọc — Huynh Trưởng Tâm Chánh, Phạm Thị Hoài Chân
- Ngành và Bậc Học — đoàn chia theo tuổi như thế nào
- Lễ Lên Đoàn và Lễ Vào Đoàn 2016
- Thi Nấu Ăn Trung Thu 2018 — Năm Đội Đầu Bếp Nhí
- Câu Chuyện Dưới Cờ
- Huy Hiệu Hoa Sen — tám cánh sen nghĩa là gì
- Châm Ngôn và Điều Luật Gia Đình Phật Tử
- Mục Đích của Gia Đình Phật Tử Huyền Quang