Chè Đậu Xanh Đánh — Ngâm Bốn Giờ, Đánh Nhuyễn, Rưới Cốt Dừa
Bếp Chay Huyền Quang · Bánh & Chè · Món thứ 19
Đậu xanh là hạt của bếp chay: nhân bánh ít, áo xôi vò, ruột cháo nấm, và bây giờ là chè. Chè đậu xanh đánh khác chè đậu xanh nguyên hạt ở một động tác: đánh — nấu đậu cạn nước rồi dùng đũa hay vá đánh liên tục cho hạt tan thành một khối mịn, sánh, ngọt dịu. Ăn nóng mùa mưa, ăn với đá mùa nắng.
Ba việc quyết định: ngâm đậu đủ lâu để hạt nở mềm và nấu chóng nhừ; nấu cạn rồi mới đánh, lửa thật nhỏ, đánh không ngừng tay; và nước cốt dừa nấu riêng với chút muối, đường và lá dứa, rưới lên lúc ăn chứ không nấu chung — chè giữ màu vàng, cốt dừa giữ vị béo. Ba nguồn đem so gặp nhau ở cả ba.
- Tay làm20 phút
- Ngâm · nấu4 giờ · 30 phút
- Ra được6 chén
- Để được3 ngày tủ lạnh; cốt dừa để riêng
- Độ khóDễ — cần tay đánh
Cách nấu chè đậu xanh đánh — kênh Nấu Gì Ta, 213 nghìn lượt xem (tính đến 9/2026). Sáu phút, thấy rõ lúc nào nước cạn thì bắt đầu đánh và độ mịn phải tới.
Nguyên liệu — cho 6 chén
Chè
- 200 g đậu xanh cà (đã bỏ vỏ)
- 500 ml nước để nấu + nước ngâm
- 80–100 g đường (đường phèn hay đường cát; nếm mà thêm)
- ¼ muỗng cà phê muối
- 1 ống vani hay 1 lá dứa (tuỳ)
Nước cốt dừa rưới
- 200 ml nước cốt dừa (1 lon nhỏ)
- 1 muỗng canh đường + ⅛ muỗng cà phê muối
- 1 muỗng cà phê bột năng (hay bột bắp) hoà 2 muỗng nước
- 2 lá dứa thắt gút
Rắc lúc ăn
- Dừa nạo sợi, mè rang, hay đậu phộng giã (tuỳ); đá bào nếu ăn lạnh
Ba nguồn đem so: một trang siêu thị điện máy (200 g đậu · 500 ml nước · 80 g đường + 18 g cho cốt dừa · 200 ml cốt dừa · 30 g bột sắn dây · lá dứa · ngâm đậu cà 1 giờ), một trang đồ làm bánh (đậu cà ngâm 3–4 giờ · nấu ngập nước hai đốt ngón tay · đánh nhuyễn khi cạn · cốt dừa + bột năng · 300 g đường cho mẻ lớn) và một trang thương mại (200 g đậu · ngâm 4 giờ · đánh khi nhừ · cốt dừa nấu với 4 muỗng bột năng). Bài này lấy 200 g đậu, ngâm 4 giờ, đường vừa 80–100 g, và cốt dừa rưới riêng.
Các bước
Ngâm 4 giờ
Đậu xanh cà vo sạch, ngâm 4 giờ (gấp thì nước ấm 1 giờ). Vớt bỏ hạt nổi. Ngâm đủ thì nấu 20 phút là nhừ; ngâm thiếu thì phải nấu lâu, dễ khê.
Nấu cạn 20 phút · lửa nhỏ
Nồi dày: đậu, 500 ml nước, ¼ muỗng cà phê muối. Sôi thì hớt bọt, hạ lửa liu riu, đậy hờ. Nấu tới khi đậu nhừ bóp tan và nước gần cạn, chừng 20 phút. Khuấy đáy vài lần.
Đánh 8 phút · lửa nhỏ nhất
Cho đường vào. Lửa nhỏ nhất, dùng đũa cả hay vá đánh liên tục vòng tròn: hạt vỡ ra, chè đặc lại, chuyển màu vàng bóng, mịn như kem — chừng 8 phút. Đặc quá thì thêm từng muỗng nước nóng; nhạt thì thêm đường. Có máy xay cầm tay thì xay 1 phút là mịn. Tắt bếp, cho vani.
Nước cốt dừa và dọn 5 phút
Nồi nhỏ: nước cốt dừa, đường, muối, lá dứa, đun lửa nhỏ tới lăn tăn (không sôi bùng, cốt dừa tách dầu). Cho bột năng hoà nước vào, khuấy tới sánh nhẹ, tắt bếp, bỏ lá dứa. Múc chè ra chén, rưới cốt dừa lên mặt, rắc dừa nạo hay mè. Mùa nắng: chè để nguội, thêm đá bào.
Cẩn thận — những thứ làm hỏng món
- Khê đáy nồi khi đánh — lỗi số một. Lửa nhỏ nhất, nồi dày, đánh không ngừng và vét đáy.
- Cho đường quá sớm (trước khi đậu nhừ) thì đậu sượng, nấu mãi không mềm. Đường vào lúc bắt đầu đánh.
- Nấu cốt dừa sôi bùng là tách dầu, lợn cợn. Lăn tăn là đủ.
- Chè nguội sẽ đặc thêm. Đánh xong hơi loãng hơn ý muốn; hâm lại thêm chút nước.
Biến tấu
- Chè đậu xanh đánh sầu riêng: trộn 100 g cơm sầu riêng vào lúc đánh — món của miền Nam.
- Chè đậu xanh phổ tai / bột báng: thêm phổ tai ngâm nở hay bột báng luộc vào chén trước khi rưới cốt dừa.
- Chè đậu xanh đánh không đường: cho người kiêng ngọt — muối nhiều hơn một chút, ăn với cốt dừa nhạt.
Ăn với gì
Ngày rằm dọn cùng xôi vò và trái cây trên bàn thờ, sau lễ cả nhà cùng ăn. Ngày thường, một chén sau bữa cơm có đậu hũ kho tiêu là tròn vị mặn ngọt.
Khám Phá Bếp Việt — Chè đậu xanh đánh — cô Hiền Minh · 612 nghìn lượt xem. Bản cổ điển, giảng kỹ, có phụ đề Anh.
ThuyDoll — Cách nấu chè đậu xanh đánh thời 4.0 · 109 nghìn lượt xem. Đánh bằng máy xay cầm tay — bốn phút, đỡ mỏi tay.
Trong tinh thần nhà Phật
Chè là món để cúng rồi để chia: nấu một nồi, dâng lên bàn thờ, rồi múc cho hàng xóm, cho các em. Kinh Tăng Chi dạy người cho đồ ăn là cho năm thứ: “cho thọ mạng, cho dung sắc, cho an lạc, cho sức mạnh, cho biện tài” — và chính người cho cũng được chia lại năm thứ ấy.
Tăng Chi Bộ 5.37, Kinh Bố Thí Đồ Ăn — đọc nguyên văn trên trang nhà
Nhà quý vị làm ngon hơn? Xin chỉ cho.
Tỷ lệ khác, mẹo của gia đình, cách của má — xin gửi kèm hình, bài sẽ được đăng ở đây dưới tên quý vị.