Trang NhàTam TạngTương Ưng Bộ Kinh

Tương Ưng Bộ Kinh · Saṁyutta Nikāya · SN7.15

Saṁyutta Nikāya 7.15 2. Upāsakavagga Mānatthaddhasutta

Linked Discourses 7.15 2. Lay Followers Stuck-Up

Bản tiếng Việt — Hoà thượng Thích Minh Châu

Bản dịch tiếng Việt của Hoà thượng Thích Minh Châu, Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam. Chép lại từ suttacentral.net. Ấn tống — không bán. Nếu quý vị giữ bản quyền và không muốn chúng tôi đăng lại, xin cho chúng tôi biết, chúng tôi sẽ gỡ ngay.

  • Chương 7: Tương Ưng Bà La Môn
  • II: Phẩm Cư Sĩ

7.15. Mànatthada

Vi-n 1 Nhân duyên tại Sāvatthi.

Vi-n 2 Lúc bấy giờ, Bà-la-môn tên Mànatthada trú ở Sāvatthi. Vị này không cung kính mẹ, không cung kính cha, không cung kính Ðạo sư, không cung kính anh trưởng.

Vi-n 3 Lúc bấy giờ, Thế Tôn đang thuyết pháp, có đại chúng đoanh vây.

Vi-n 4 Rồi Bà-la-môn Mànatthada suy nghĩ như sau: “Sa-môn Gotama nay đang thuyết pháp có đại chúng đoanh vây. Vậy ta hãy đi đến Sa-môn Gotama. Nếu Sa-môn Gotama nói chuyện với ta, ta cũng sẽ nói chuyện với Sa-môn Gotama. Nếu Sa-môn Gotama không nói chuyện với ta, ta cũng sẽ không nói chuyện với Sa-môn Gotama”.

Vi-n 5 Rồi Bà-la-môn Mànatthada đi đến Thế Tôn; sau khi đến, liền đứng một bên và im lặng.

Vi-n 6 Và Thế Tôn không nói chuyện với Bà-la-môn ấy.

Vi-n 7 Bà-la-môn Mànatthada suy nghĩ: “Sa-môn Gotama này không biết gì hết”, bèn muốn trở về.

Vi-n 8 Rồi Thế Tôn với tâm tư của mình biết được tâm tư của Bà-la-môn Mànatthada, liền nói lên bài kệ với Bà-la-môn Mànatthada:

Hỡi này Bà-la-môn,
Kiêu mạn không có tốt,
Ở đây không có ai,
Bà-la-môn nên biết.
Ông đến, mục đích gì,
Hãy nói lên cho biết?

Vi-n 9 Bà-la-môn Mànatthada suy nghĩ: “Sa-môn Gotama biết tâm tư của ta”, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, lấy miệng hôn chân Thế Tôn, lấy tay thoa vuốt và nói lên tên của mình:

—Tôn giả Gotama, con là Mànatthada. Tôn giả Gotama, con là Mànatthada.

Vi-n 10 Rồi đại chúng ấy tâm khởi lên kinh dị vi diệu: “Thật là vi diệu, thưa Ngài! Thật là hy hữu, thưa Ngài! Bà-la-môn Mànatthada không bao giờ cung kính mẹ, không bao giờ cung kính cha, không bao giờ cung kính Ðạo sư, không bao giờ cung kính anh trưởng, nay lại hạ mình tột cùng như vậy trước Sa-môn Gotama.”

Vi-n 11 Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Mànatthada:

—Thôi vừa rồi Bà-la-môn. Hãy đứng dậy và ngồi lại trên ghế của Ông. Lòng tín thành của Ông đối với Ta từ đâu đến?

Vi-n 12 Rồi Bà-la-môn Mànatthada sau khi ngồi trên ghế của mình, nói lên bài kệ với Thế Tôn:

Ðối ai không nên kiêu?
Ðối ai nên kính trọng?
Ðối ai nên tôn kính?
Cúng dường ai, tốt lành?

Vi-n 13 (Thế Tôn):

Với mẹ và với cha,
Với anh nhiều tuổi hơn,
Với thầy là thứ tư,
Không nên sanh kiêu mạn,
Nên kính trọng vị ấy,
Nên tôn kính vị ấy,
Cúng dường họ, tốt lành.
Các bậc A-la-hán,
Thanh lương, lậu hoặc đoạn,
Việc nên làm đã làm,
Hãy nhiếp phục kiêu mạn,
Bậc Vô thượng tôn ấy,
Ông thật nên đảnh lễ.

Vi-n 14 Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Mànatthada bạch Thế Tôn:

—Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! … Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16.

Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.

— Hết phần tiếng Việt. Bên dưới là nguyên văn Pāli và bản tiếng Anh, chia theo từng đoạn có đánh số. —

1.1

Sāvatthinidānaṁ.

At Sāvatthī.

1.2

Tena kho pana samayena mānatthaddho nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṁ paṭivasati.

Now at that time a brahmin named Stuck-Up was residing in Sāvatthī.

1.3

So neva mātaraṁ abhivādeti, na pitaraṁ abhivādeti, na ācariyaṁ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṁ abhivādeti.

He didn’t bow to his mother or father, his tutor, or his oldest brother.

1.4

Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ deseti.

Now, at that time the Buddha was teaching Dhamma, surrounded by a large assembly.

1.5

Atha kho mānatthaddhassa brāhmaṇassa etadahosi:

Then Stuck-Up thought,

1.6

“ayaṁ kho samaṇo gotamo mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ deseti.

“The ascetic Gotama is teaching Dhamma, surrounded by a large assembly.

1.7

Yannūnāhaṁ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṁ.

Why don’t I approach him?

1.8

Sace maṁ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi taṁ ālapissāmi.

If he speaks to me, I’ll speak to him.

1.9

No ce maṁ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi nālapissāmī”ti.

But if he doesn’t speak, neither will I.”

1.10

Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi.

Then the brahmin Stuck-Up went up to the Buddha, and stood silently to one side.

1.11

Atha kho bhagavā taṁ nālapi.

But the Buddha didn’t speak to him.

1.12

Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo:

Then Stuck-Up thought,

1.13

“nāyaṁ samaṇo gotamo kiñci jānātī”ti tatova puna nivattitukāmo ahosi.

“This ascetic Gotama knows nothing!” And he wanted to go back from there right away.

1.14

Atha kho bhagavā mānatthaddhassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya mānatthaddhaṁ brāhmaṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

Then the Buddha, knowing Stuck-Up’s train of thought, addressed him in verse:

2.1

“Na mānaṁ brāhmaṇa sādhu,

“It’s not good to foster conceit

2.2

atthikassīdha brāhmaṇa;

if you want what’s good for you, brahmin.

2.3

Yena atthena āgacchi,

You should foster the goal

2.4

tamevamanubrūhaye”ti.

which brought you here.”

3.1

Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo:

Then Stuck-Up thought,

3.2

“cittaṁ me samaṇo gotamo jānātī”ti tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti:

“The ascetic Gotama knows my mind!” He bowed with his head to the Buddha’s feet, caressing them and covering them with kisses, and pronounced his name:

3.3

“mānatthaddhāhaṁ, bho gotama, mānatthaddhāhaṁ, bho gotamā”ti.

“Worthy Gotama, I am Stuck-Up! I am Stuck-Up!”

3.4

Atha kho sā parisā abbhutavittajātā ahosi:

Then that assembly was stunned:

3.5

“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

“Oh lord, how incredible, how amazing!

3.6

Ayañhi mānatthaddho brāhmaṇo neva mātaraṁ abhivādeti, na pitaraṁ abhivādeti, na ācariyaṁ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṁ abhivādeti;

This brahmin Stuck-Up doesn’t bow to his mother or father, his tutor, or his oldest brother.

3.7

atha ca pana samaṇe gotame evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karotī”ti.

Yet he shows such utmost deference to the ascetic Gotama!”

3.8

Atha kho bhagavā mānatthaddhaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:

Then the Buddha said to the brahmin Stuck-Up,

3.9

“alaṁ, brāhmaṇa, uṭṭhehi, sake āsane nisīda.

“Enough, brahmin. Get up, and take your own seat.

3.10

Yato te mayi cittaṁ pasannan”ti.

For your mind has confidence in me.”

3.11

Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

Then Stuck-Up took his seat and said to the Buddha:

4.1

“Kesu na mānaṁ kayirātha,

“Regarding whom should you not be conceited?

4.2

kesu cassa sagāravo;

Who should you respect?

4.3

Kyassa apacitā assu,

Who should you esteem?

4.4

kyassu sādhu supūjitā”ti.

Who is it good to venerate properly?”

5.1

“Mātari pitari cāpi,

“Your mother and father,

5.2

atho jeṭṭhamhi bhātari;

and also your oldest brother,

5.3

Ācariye catutthamhi,

with tutor as fourth.

5.4

tesu na mānaṁ kayirātha;

Regarding these you should not be conceited.

5.5

Tesu assa sagāravo,

They are who you should respect.

5.6

tyassa apacitā assu;

They are who you should esteem.

5.7

Tyassu sādhu supūjitā.

And they’re who it’s good to venerate properly.

6.1

Arahante sītībhūte,

And when with bent knee, not stiff with conceit,

6.2

katakicce anāsave;

show supreme reverence for

6.3

Nihacca mānaṁ athaddho,

the perfected ones—cooled,

6.4

te namasse anuttare”ti.

their task complete, free of defilements.”

7.1

Evaṁ vutte, mānatthaddho brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

When he had spoken, the brahmin Stuck-Up said to the Buddha,

7.2

“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…

“Excellent, worthy Gotama …

7.3

upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”