Khuddakanikāya Dhammapada Paṇḍitavagga Rādhattheravatthu

Nếu thấy bậc hiền trí,

Nidhīnaṁva pavattāraṁ,

Regard one who sees your faults

Chỉ lỗi và khiển trách,

yaṁ passe vajjadassinaṁ;

as a guide to a hidden treasure.

Như chỉ chỗ chôn vàng

Niggayhavādiṁ medhāviṁ,

Stay close to one so intelligent and astute

Hãy thân cận người trí!

tādisaṁ paṇḍitaṁ bhaje;

who curbs you when you need it.

Thân cận người như vậy,

Tādisaṁ bhajamānassa,

Sticking close to such an impartial person,

Chỉ tốt hơn, không xấu.

seyyo hoti na pāpiyo.

things get better, not worse.

Chuyện nhóm Tỳ-kheo Assajipunabbasuka (Ác Tăng)

Assajipunabbasukavatthu

Những người hay khuyên dạy,

Ovadeyyānusāseyya,

Advise and instruct;

Ngăn người khác làm ác,

asabbhā ca nivāraye;

curb wickedness:

Ðược người hiền kính yêu,

Satañhi so piyo hoti,

for you shall be loved by the good,

Bị người ác không thích.

asataṁ hoti appiyo.

and disliked by the bad.

Chuyện Trưởng lão Channa (Sa-nặc)

Channattheravatthu

Chớ thân với bạn ác,

Na bhaje pāpake mitte,

Don’t mix with bad friends,

Chớ thân kẻ tiểu nhân.

na bhaje purisādhame;

nor with the worst of men.

Hãy thân người bạn lành,

Bhajetha mitte kalyāṇe,

Mix with spiritual friends,

Hãy thân bậc thượng nhân.

bhajetha purisuttame.

and with the best of men.

Chuyện Trưởng lão Mahā Kappina (Kiếp-tân-na)

Mahākappinattheravatthu

Pháp hỷ đem an lạc,

Dhammapīti sukhaṁ seti,

Through joy in the teaching you sleep at ease,

Với tâm tư thuần tịnh;

vippasannena cetasā;

with clear and confident heart.

Người trí thường hoan hỷ,

Ariyappavedite dhamme,

An astute person always delights in the teaching

Với pháp bậc Thánh thuyết.

sadā ramati paṇḍito.

proclaimed by the Noble One.

Chuyện Sa-di Paṇḍita (Trí Giả)

Paṇḍitasāmaṇeravatthu

Người trị thủy dẫn nước,

Udakañhi nayanti nettikā,

While irrigators guide water,

Kẻ làm tên nắn tên,

Usukārā namayanti tejanaṁ;

fletchers bend arrows straight,

Người thợ mộc uốn gỗ,

Dāruṁ namayanti tacchakā,

and carpenters bend timber straight,

Bậc trí nhiếp tự thân.

Attānaṁ damayanti paṇḍitā.

the astute tame themselves.

Chuyện Trưởng lão Lakuṇṭaka Bhaddiya

Lakuṇḍakabhaddiyattheravatthu

Như đá tảng kiên cố,

Selo yathā ekaghano,

As the wind cannot stir

Không gió nào giao động,

vātena na samīrati;

a solid mass of rock,

Cũng vậy, giữa khen chê,

Evaṁ nindāpasaṁsāsu,

so too blame and praise

Người trí không giao động.

na samiñjanti paṇḍitā.

do not affect the wise.

Chuyện mẹ nàng Kāṇā

Kāṇamātāvatthu

Như hồ nước sâu thẳm,

Yathāpi rahado gambhīro,

Like a deep lake,

Trong sáng, không khuấy đục,

vippasanno anāvilo;

clear and unclouded,

Cũng vậy, nghe chánh pháp,

Evaṁ dhammāni sutvāna,

so clear are the astute

Người trí hưởng tịnh lạc.

vippasīdanti paṇḍitā.

when they hear the teachings.

Chuyện 500 vị Tỳ-kheo

Pañcasatabhikkhuvatthu

Người hiền bỏ tất cả,

Sabbattha ve sappurisā cajanti,

True persons give up everything,

Người lành không bàn dục,

Na kāmakāmā lapayanti santo;

they don’t cajole for the things they desire.

Dầu cảm thọ lạc khổ,

Sukhena phuṭṭhā atha vā dukhena,

Though touched by sadness or happiness,

Bậc trí không vui buồn.

Na uccāvacaṁ paṇḍitā dassayanti.

the astute appear neither depressed nor elated.

Chuyện Trưởng lão Dhammika (Hợp Pháp)

Dhammikattheravatthu

Không vì mình, vì người. Không cầu được con cái,

Na attahetu na parassa hetu,

Never wish for success by unjust means,

Không tài sản quốc độ, Không cầu mình thành tựu,

Na puttamicche na dhanaṁ na raṭṭhaṁ;

for your own sake or that of another,

Với việc làm phi pháp.

Na iccheyya adhammena samiddhimattano,

desiring children, wealth, or nation;

Vị ấy thật trì giới, Có trí tuệ, đúng pháp.

Sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.

rather, be virtuous, wise, and just.

Chuyện nhóm thiện tín nghe pháp

Dhammassavanattheravatthu

Ít người giữa nhân loại,

Appakā te manussesu,

Few are those among humans

Ðến được bờ bên kia

ye janā pāragāmino;

who cross to the far shore.

Còn số người còn lại,

Athāyaṁ itarā pajā,

The rest just run around

Xuôi ngược chạy bờ này.

tīramevānudhāvati.

on the near shore.

Những ai hành trì pháp,

Ye ca kho sammadakkhāte,

When the teaching is well explained,

Theo chánh pháp khéo dạy,

dhamme dhammānuvattino;

the people who practice accordingly

Sẽ đến bờ bên kia,

Te janā pāramessanti,

will cross over

Vượt ma lực khó thoát.

maccudheyyaṁ suduttaraṁ.

Death’s dominion so hard to pass.

Chuyện 500 vị khách Tăng

Pañcasataāgantukabhikkhuvatthu

Kẻ trí bỏ pháp đen,

Kaṇhaṁ dhammaṁ vippahāya,

Rid of dark qualities,

Tu tập theo pháp trắng.

Sukkaṁ bhāvetha paṇḍito;

an astute person would develop the bright.

Bỏ nhà, sống không nhà,

Okā anokamāgamma,

Having left home for homelessness

Sống viễn ly khổ lạc.

Viveke yattha dūramaṁ.

in seclusion, where joy is hard,

Hãy cầu vui Niết-bàn,

Tatrābhiratimiccheyya,

they’d long for satisfaction there.

Bỏ dục, không sở hữu,

hitvā kāme akiñcano;

Forsaking sensual pleasures, owning nothing,

Kẻ trí tự rửa sạch,

Pariyodapeyya attānaṁ,

an astute person would cleanse themselves

Cấu uế từ nội tâm.

cittaklesehi paṇḍito.

of mental corruptions.

Những ai với chánh tâm,

Yesaṁ sambodhiyaṅgesu,

And those whose minds are rightly developed

Khéo tu tập giác chi,

sammā cittaṁ subhāvitaṁ;

in the awakening factors;

Từ bỏ mọi ái nhiễm,

Ādānapaṭinissagge,

who, letting go of attachments,

Hoan hỷ không chấp thủ.

anupādāya ye ratā;

delight in not grasping:

Không lậu hoặc, sáng chói,

Khīṇāsavā jutimanto,

with defilements ended, brilliant,

Sống tịch tịnh ở đời.

te loke parinibbutā.

they are quenched in this world.

Hết phẩm Hiền Trí

Paṇḍitavaggo chaṭṭho.